مطالب با حال و جالب برای همه -- جدیدترین اس ام اس های دنیا

سیاست

علم سیاست عبارت است از تدبیر امور کشور به گونه ای که امور زندگی ملت به صلاح آید. هدف باید معلوم گردد. ارزشها و ضد ارزشها معلوم شود. موضوع سیاست عبارتی پهناور است که در موضوعهای مختلف می تواند به کار رود اما تعریف علم سیاست به اداره کشور بر میگردد.

تعریف لغت سیاست

(در ریشهٔ عربی) «رام کردن اسب»

(در لغت) «خط مشی» یا «خط سیر و راهی که انسان پیش رو دارد».

(در انگلیسی:

politics) برنامه، شیوهٔ عمل، اصول و قواعدی اساسی، اصول راهنما و...

(در اصطلاح عام) روند و انجام تصمیم گیری ها برای هر گونه گروه است؛ از قبیل حکومت ها و کشورها، نهادهای سازمانی، دانشگاهی، دینی و دیگر نهادها

(در اصطلاح خاص)روند و انجام تصمیم گیری ها برای حکومت ها و کشورها

(در علوم سیاسی) دارای معانی دیگری نیز هست.

تعریف علم سیاست

علم سیاست عبارت است از تدبیر امور کشور به گونه ای که امور زندگی ملت به صلاح آید. هدف باید معلوم گردد. ارزشها و ضد ارزشها معلوم شود. موضوع سیاست عبارتی پهناور است که در موضوعهای مختلف می تواند به کار رود اما تعریف علم سیاست به اداره کشور بر میگردد. اولویت دادن پروژههای صنعتی، فرهنگی، اقتصادی و دیگر پروژهها بی صورتی که کل مردم در جامعه از آن بهره گیرند چه کوتاه مدت و چه دراز مدت. در سیستمهای حکومتی مختلف میزان رشوه خواری کارکنان دولت میتواند در نابودسازی سیاستهای اصلی نقش بسزایی داشته باشد. بسیاری از فیلسوفان و سیاستمداران باور دارند که سیاست باید از دین و رشوه جدا باشد تا به صورت درستی برای مملکت ثمر دهد.

ویژگی های فن سیاست

مبارزه ای برای کسب، حفظ، افزایش یا نمایش قدرت

ـ تعریف کامل فنّ سیاست

رهبری صلح آمیز یا غیر صلح آمیز روابط میان افراد گروه ها و احزاب (نیروهای اجتماعی) و کارهای حکومتی در داخل یک کشور، و روابط میان یک دولت با دولت های دیگر در عرصه جهانی است. سیاست یک فرد، یک گروه، یک حزب، یک حکومت و سیاست خارجی دولت ها (سیاست بین المللی) در این تعریف از هم جدا شده اند. سیاست برآیند منافع نیروهای اجتماعی نامبرده است.

ـ تعریف مختصر فنّ سیاست

در دانش و فنّ مدیریت دولتی

الف) سیاست: «برنامه و یا دستورالعملِ در حال اجرا و یا تجویز شده از سوی مراجع صاحب صلاحیت»

ب) سیاست گذاری: «فرایند تعامل گروه ها و مراجع ذی صلاح و ذی نفع در تصمیم گیری برای مواجهه با مسائلی است که دامنهٔ اثر مستقیم یا غیرمستقیم بالایی برای این گروه ها و مراجع دارد

باید های سیاست

آنچه سیاست گذاری باید تامین کند:

پایداری

آینده نگری

هدف داری

عمومیت

گستردگی

نمایان گری

انواع

سیاست های عمومی:

«اصولی هستند که به وسیلهٔ مراجع ذی صلاح در کشور وضع شده اند و به عنوان یک الگو و راهنما، اقدامات و فعالیت های لازم در جامعه را راهبری می کنند».

سیاست های کلان:

سیاست های عمومی که یکی از دو مورد زیر را داشته باشد

۱) از نظر موضوعی بسیار فراگیر، فرابخشی یا حساس بوده و به تعبیری تفسیری نزدیک از قوانین اصلی کشور به حساب آیند (مانند سیاست های اصل ۴۴ قانون اساسی)

۲) جنبهٔ تعیین کنندهٔ بالایی برای سایر سیاست های عمومی داشته و نقش راهنمای جدی ای برای آن ها داشته باشند،

۳) موضوعاتی باشند که تغییر موضع و یا رویکرد حساب شده ای نسبت به آن ها در سطح مدیریت کشور مدنظر قرار گرفته است،

۴) برای اهداف راهبردی مشخصی مانند اهدافی در سطح چشم انداز و در چارچوب چنین طرح های کلان و جدیدی نیازمند بازنگری، بازآرایی و یا تصریحات مشخص و تکلیفی خاصی باشند.

ـ بایدهای سیاست کلان

علاوه بر بایدهای سیاست ها، سیاست کلان باید:

الف) دارا بودن هدف های کلی و فراگیر

ب) تعیین کنندهٔ حد و مرز سیاست های عمومی

ج) تعیین کنندهٔ اولویت زمانی سیاست های عمومی

د) تعیین کنندهٔ میزان ریسک پذیری و دامنهٔ مداخلات قابل اتکا در سیاست های عمومی

و) تعیین کنندهٔ میزان عمق و گسترهٔ مطلوبِ سیاست های عمومی

هـ) تعیین کنندهٔ جهشی یا تعادلی بودن سیاست های عمومی

ی) تعیین کنندهٔ پیش فرض ها، بنیادهای نظری و شیوه ها و ابزارهای مورد نیازِ سیاست های عمومی

تعاریف افراد از فنّ سیاست

دانشمندان غربی

هنر استفاده از قدرت یا امکاناتو به طوری که بلند پروازیهای سیاست مدار باید با قدرتش متناسب باشد. وگرنه هرگز به هدفش نمی رسد. (نولی) حکومت کردن بر انسانها (کایتا نوموسکا و آستین رانی) مبارزه برای قدرت و نفوذ و اعمال آن در جامعه همه آن فعالیت های که مستقیم یا غیر مستقیم با کسب قدرت دولت، تحکیم قدرت دولت، و استفاده ار قدرت دولت همراه است (نولی) توزیع آمرانه ارزشها(ریستون)

دانشمندان اسلامی

سید جعفر کاشف الغطاً در پاسخ به این پرسش که چرا در سیاست دخالت می کند، به این مضمون پاسخ داد:

دخالت در سیاست اگر به معنای نصیحت و ارشاد و نهی از فساد و نصیحت کردن حاکمان بلکه عامه مردم و بر حذر داشتن از واقع شدن در دام های استعمار و نهادن بندها و زنجیرها بر شهر ها و مردم باشد، اگر سیاست دین امور باشد پس من (و به خدا پناه می برم از گفتن من مگر دراین مقام) آری من تا سر در سیاست غرق هستم و آن از و ظایف من است و خود را در بر آن مسول می بینم.

از امیر آبادی در کتاب السیاسته به مباحث پیرامون سیاست مدنی و کشور داری می پردازد و در رسالهٔ فی اثبات النبوت فلسفه بعثت پیامبران را می گوید. او:

ـ هدف نهایی یک جامعه مدنی و سیاسی را رسیدن به سعادت می داند

ـ برای وحی و نبوت بعد سیاسی قایل است

ـ قانون و سیاست را دو ستون اصلی جامعه متمدن می داند

ـ پیامبر را تنها کسی می داند که می تواند قانون گذار و سیاست مدار جامعه باشد.

ـ در رسالهٔ فی اثبات النبوت می گوید:

پیامبر ان با سیاست و فن مدیریت و مردمداری که داشته اند، امور مادی مردم را سامان دادند و به یاری مکتب فلسفی الهی زندگی معنو ی را برای مردم کمال بخشیدند.

۱) ابو نصر فارابی: ابونصر فارابی از فلاسفه مشهور اسلامی الگوی اندیشه و نظام سیاسی را مدینه فاضله بر اساس بنیاد های فلسفی و سیاست را حاصیل خدمات حاکم به مردم به منظور رسیدن به سعادت می داند «از دید فارابی حکومت خوب حکومتی است که بتواند افعال، سنن و ملکات اداری را که درپر تو آن ها می توان به سعادت حقیقی رسید در مردم جای گزین کند و حکومتی که سعادت پنداری ایجاد می کند ریاست جاهلی یا حکو مت جاهلیت است».

۲) ابوحامد غزالی :غزالی ازمتفکران معروف و بر جسته اسلامی است. غزالی در کتاب احیاً العلوم، دین را کاملاً سیاسی می داند.از نظر غزالی زندگی اجتماعی انسان به چهار صنعت کشاورزی، پارچه بافی بنای و سیاست وابسته است که مهمترین این صنایع و فنون سیاست است.از دید غزالی تفکیک میان علم دین و سیاست امری نا ممکن است.

دانشمندان غربی

۱) سقراط: سقراط حکومت را در پنچ شکل، حکومت فرمانروای عادل –حکومت سلطان مستبد، حکومت نجبا (اشراف و قشر ممتاز) حکومت اغنیاو حکومت عامه یا ملی و مردمی مطرح می کند. سقراط حکومت عامه را که مستلیزم دخالت افراد نا صالح می باشد رد می کند و حکومت فرمانروای عادل با تقوی و با فرهنگ را ترجیح می دهد.

۲) افلاطون: افلاطون در کتاب جمهوریت و رساله های خود حکومت را از چند زاویه بررسی می کند گرچه نظریات افلاطون را به جهت کثرت و تنوع آن نمی توان به یک جمع بندی مشخص رساند ولی او فصل نوی در اندیشه سیاسی در زمینه های حکومت و جامعه به و جود آورد. عده معتقید اند که حکومت از دید افلاطون به پنچ حکومت فلاسفه، نظامیان، اغنیا عامه مردم و استبدادی تقسیم شده است.افلاطون ضمن ترجیح حکومت فلاسفه می گوید : زمامدار باید فیلسوف باشد و بهترین دولت ها آن است که بهترین مردم حکومت کنند و حکیم حاکم باشد و حاکم حکیم شود. افلاطون در نظریه جدید بعد از کتاب جمهوریت و عدول از آن وظیفه دولت و نظام سیاسی را تعلیم و تربیت مردم دانست. فرمانروایان را به شبان یا چوپان تعبیر کرد.

۳) ارسطو: ارسطو شاگرد افلاطون است و سیاست را مساوی با ایجاد اعتدال می داند. ارسطو مردم را به سه قسمت تقسیم کرده (اغنیا – توده مردم – طبقه متوسط که معتدل ترین مردم هستند) به عقیده ارسطو اساس دولت در طبیعت انسان است و دولت برای تاًمین نیاز های انسان است که اولین نیاز جسمانی است که سبب پیدایش خانواده شد. ارسطو استقلال نهاد خانواده را ضروری می داند. به عقیده وی قانون و عدالت در قالب دولب، مردم را به هم پیوند می دهد.

۴) اکوًیناس: توماس اکویناس پس از گذشت حدود هشت قرن بعد از ارسطو حکومت را به مثابه یک کشتی که ناخدای آن مذهب و روحانیون هستند می داند و می گوید : «حکومت کردن به معنی هدایت کشتی است و ماهیت حکومت را از همین شباهتی که میان دوکلمه هست باید فهمید......و به همین دلیل حکمران های دینوی، پاسدار مقاصد فرعی زندگی فردی و اجتماعی انسان اند»

ماکیاول: او از نوسیندگان معاصر غرب است. اندیشه سیاسی او حذف دین و اخلاق از گردونه سیاست است. وی ضمن انکار قانون الهی کاملاً تفکر عادی سیاسی دارد و هدف زندگی را رفاً و لذایز مادی می داند. ماکیاول اصل را درحکومت قدرت می داند و ابزار لازم قدرت را یاد آور می شود. گرچه معتقید است که معلوم نیست انسان صاحب فضیلت از این ابزار استفاده کند وی حکومت جمهوری را بر حکومت سلطان (سلطنتی) ترجیح می دهد.

۵) ژان برن: نخستین کسی که تعریف علمی از حکومت ارایه می کند. او می گوید اگر در حکومت مردم سهیم باشند، دمکراسی، اگر عده ای حکومت کنند، اشرافی و اگر یک فرد حکومت کند سلطنتی است. ژان برن حاکمی که خدا ترس دور اندیش، دلسوز، عاقل و معتدل و عادل و مقتدر باشد را تا وقتی که با عدالت حکومت می کند را حکومت بر حق می داند. گرچه این حاکمیت را از طریق موروثی و کودتا و یا از راه قانون بدست آورده باشد. بوتراند راسل فیلسوف نامدار فرانسوی می گوید : قدرت را می توان به عنوان پدید آوردن آثار مطلوب تعریف کرد واژه مطلوب به معنی طلب کرده شده و خواسته شده مورد نظر است و نه به معنی دلپسند ویا خوش آیند.

تعریف سیاست بین الملل، سیاست خارجی و روابط بین الملل

در مورد اصطلاحات مزبور تعریفهای گوناگونی وجود دارند، اما در مورد اینکه مناسبترین تعریفها کدامند ویاتمایزات میان آنها کجاقراردارند، توافق اندک است. این فقدان اجماع بی تردید به مسئله طرحهای نظم بخشنده مربوط می شود. چگونگی تعریف این اصطلاحات عمدتاً متأثیر از چیزی است که بررسی کننده درپی آن است وآنچه که وی مورد بررسی قرار می دهد تا اندازه زیاد نیز تابع برداشت، مدل یا نظریه ویژه اوست.

اکثر مطالعات به عمل آمده در زمینه (سیاست جهان) یا (سیاست بین الملل) در واقع مطالعه سیاست خارجی بوده و هسته اصلی این مطالعات به توضح منافع، اقدامات و عناصر قدرت دولتهای بزرگ پرداخته است. ازکجا، اگرچنین جایی وجود داشته باشد، سیاست خارجی به سیاست بین الملل مبدل می شود؟

تمایز میان اصطلاحات مزبور ممکن است بیش از اینکه واقعی باشد درسطح دانشگاهی مطرح گردد، اما این تمایز به طورکلی به تفاوت میان هدفها و اقدامات (تصمیمات وخط مشی های) یک دولت یا دولتها، واکنشهای متقابل میان دو یا چند دولت ارتباط پیدا می کند. دانش پژوهی که در تحلیل خود به اقدامات یک دولت در قبال محیط خارج و شرایط معمولاً داخلی موثر در تعیین اقدامات مزبور می پردازد اساساً به سیاست خارجی توجه دارد. اما شخصی که آن اقدامات را فقط به منزله جنبه ای از الگوی اقدامات یک دولت و دواکنشها یا پاسخهای دیگران می پندارد، به سیاست بین الملل یا روندهای کنش متقابل دو یا چند دولت مینگرد. تمایز مزبور در نمودار زیر نشان داده می شود.

در این منوگراف، بسته به مسئله مورد تحلیل هر دو دید به کار خواهد رفت. بحث در مورد هدفهای دولت، متغیر های موثر در گزینش آنها، رابطه بسیار نزدیک با مطالعه سیاست خارجی دارند. در حالیکه بررسی سیستم های بین المللی، بازدارندگی و رفتار در وضعیت برخورد، به مفهوم کنش متقابل دولت ها نزدیکتر می شود.

اصطلاح روابط بین الملل به صورت متمایز از سیاست بین الملل و سیاست خارجی، می تواند به همه شکلهای دولتی و غیر دولتی کنش متقا بل اعضای جوامع مختلف ا طلاق می شود.

مطالعه روابط بین الملل دربرگیرنده تحلیل سیاستهای خارجی یا روند های سیاسی میان ملتها نیز هست، هر چند به علت توجه به همه جنبه های روابط میان جوامع مختلف، مطالعه مربوط به اتحادیه های بین المللی کارگری، صلیب سرخ بین المللی، جهانگردی، تجارت بین الملل، حمل و نقل، ارتباطات و گسترش اخلاق و ارزشهای بین المللی را هم شامل می گردد. دانش پژوهان سیاست بین المللی توجهی به این روابط یا پدیده ها ندارند. مگر آنجائکه با هدفهای رسمی حکومت ارتباط پیدا می کنند یا توسط حکومت ها به عنوان وسایل کمک به حصول هدفهای نظامی یا سیاسی به کار گر فته شوند. یک مسا بقه بین المللی فوتبال رابطه ای بین المللی یا فرا ملی است. کنگره جهانی انجمن بین المللی علوم سیاسی نیز چنین است، اما دانش پژوهان سیاست بین الملل تنها زمانی به این وقایع توجه می کند که اثری مستقیم مقولی بر روابط بین الدولی داشته باشند. حد فاصل این دو هرگز به طورکامل روشن نیست. «دیپلماسی پینگ پنگ» بدا ن سبب جلب توجه کرد که وسیله جدیدی برای برقراری پیوند های دیپلماتیک مهمتر میان چین و ایالات متحده شمرده می شد. در حالیکه یک مسابقه معمولی پینگ پنگ میان استرالیا و زلاند نو ارزش اشاره هم ندارد. همچنین دانش پژوه روابط بین الملل به همه جنبه های تجارت بین الملل توجه، دارد در حالکه در سیاست بین الملل، به تجارت بین الملل تنها تا آنجا توجه می شود که حکومت ها تحدید و تشویقها یا مجازتهای ا قتصادی را برای مقاصد سیاسی به کار می گیرند ! مثلاٌ هنگامی که قول می دهند در مقابل حق ایجا د یک پایگا ه نظامی در کشور های دیگر، تعرفه های گمرکی را برای آن کشور پایین آورند.

برخی گرایشها در مطالعه سیاست روابط بین الملل

هیچ ناظری در رشته ای این چنین مشحون از پیچیدگی ها، مسائل اخلاقی و نتایج تاریخی نمی تواند در تحلیل خود گرایش معینی را منعکس نکند. حتی عینی ترین دانش پوژه تا حدی زندانی تجارب خویش، ارزشهای حاکم بر جامعه او افسانه ها، سنتها و قالبهای ذهنی است که ملت و محیطش را فرا گرفته اند. تحلیلی کلی که یک نویسنده هندی یا مصری از سیاست بین الملل ارائه می دهد، حتی اگر طرح نظم بخشنده یا مبنای ارجاع مشابهی را به کار گرفته باشند، احتمالاً بسیار متفاوت از آن تحلیلی خواهد بود که در فصلهای، ارائه می گردد. نمی توان از برخی سوء تعبیرها ناشی از دیدهای فرهنگی مختلف اجتناب ورزید. به هر حال، انواع دیگری از گرایشها نیز در رشته مزبور متداول هستند و دانش پژوه باید از آنها آگاه باشد.

نخست، بسیاری از تحلیلهای متداول سیاست خارجی وسیاست بین الملل منعکس کننده توجه بیش از اندازه به مسائل اساساً ملی هستند. این امر بیش از آنکه مربوط به نویسندگانی باشد که با ایجاد قضاوتهای ارزشی حقانیت دیگر کشورها رانشان می دهند، ناشی از این گرایش است که مسا ئل و اختلافات مربوط به کشورشان را به عنوان مهمترین مسائل و اختلافات مطرح در جهان تلقی می کنند. نمی توان منکر اهمیت رقابت پس ازجنگ شوروی وآمریکا شد، اما در بسیاری از کتابهای آمریکایی این گرایش وجود دارد که تقریباًّ همه مسائل سیاسی بین المللی در چارچوب رقابت مزبور نگریسته شوند در چینن صورتی، سیاست بین الملل تقریباً مترادف با جنگ سرد می گردد، و راه حلها از طریق بازدارندگی هسته ای کارآمد، انسجام ناتو و برنامه های موثرکمک خارجی، مشخص می شوند. بر این پایه همواره به نظر می رسدکه تهدیدها ازدولتهای کمونیستی ناشی می شوند و همه اقدامات غرب پاسخی به آن تهدیدها تلقی می گردند. با استفاده از مفاهیمی مانند هدفها، توانایی ها، تهدیدها، تنبیهات و پاداشها که تمامی دولتها دارند، یا به کار میگرند، می توان از قسمت اعظم لفاظی های گمراه کننده جنگ سرد مانند (امپریالیسم کمونیستی)، جهان آزاد و تجاوز اجتناب ورزند. لفاظی هایی که تنها می توانند مانع درک فنون دولتمداری رایج میان دولتها، صرف نظر از تعلقات ایدئولوژیکی شان شوند. می توان بستگی شدید به ارزشهای رادیکال، لیبرال یا محافظه کارانه داشت و در عین حال پذیرفت که تهدیدهای هسته ای از جانب واشنگتن یا لندن به همان اندازه خطرناک اند که از جانب پکن یا مسکو. همچنین تنها به این خاطر که کشورهای غربی در مورد ارائه تحلیل منطقاً متعادلی از وضعیت سیاست خارجی در مقایسه با کشورهای کمونیستی دقت بیشتری نشان می دهند، نمی توان گفت برنامه های اطلاعاتی آنها جنبه تبلیغاتی کمتری دارند.

دومین گرایش غالب، از توجه عموم به امور غیر عادی، چشمگیر و همراه با خشونت ناشی می شود. کسی که مرتب روزنامه میخواند می تواند تحریف بسیار زیاد واقعیت را از جهت خشونت و بر انگیختن احساسات مشاهده کند. رسانه های خبری توجه ما را به بحرانهای بزرگ بین المللی معطوف می دارند، در حالکه معمولاً از اشاره به روابط مسالمت آمیز میان دولتها خوداری می کنند. در واقع، اکثر مراودات میان دولتها مسالمت آمیز، آرام پایدار و قابل پیش بینی بوده و با رعایت دقت الزامات مبتنی معاهده جریان پیدا می کنند این مراودات خبر ساز نیستند. یک شهروند متوسط آمریکای شمالی نقطه نظرهای فراوانی در مورد بحران خاور میانه، کوبایاآسیای جنوب شرقی دارد، گرچه سطح دانش او ازاین مسائل مهم غالباً به طوری حیرت انگیزی پایین است. اما زمانی که در باره ماهیت روابط بین دولتهای اسکاندیناوی یا شکلهای همکاری میان دولتهای آمریکای لاتین واقع درحوزه سلسله جبال آند چیزی می دانند، چه تعدادند؟ تأکید بلاانقطاع بر خشونت واختلاف طبعأ به دیدگاهایی منجر می شود که (سیاست قدرت) و جنگ سرد رابه عنوان هنجارهای رفتار میان دولتها می پذیرند، در حالی که آنها واقعأ استیثناء هستند

مفهوم سیاست

سیاست چیست؟:

واژه سیاست ریشه در زبان عربی دارد و از ساس، سیوس اخذ شده است. کلمه سیاست در زبان عربی به معنای مختلیفی به کار رفته است. به عنوان نمونه:

۱) سست الرعیته سیاسته یعنی رعیت را سیاست کردم سیاست کردنی این جمله و قتی به کار می رود که رعیت را به کاری امر و یا نهی کرده باشند.

۲) سوس فلان امورالناس : صیر ملکا و ملک علیهم. یعنی فلانی امور مردم را سیاست کرد یعنی مالک و صاحب اختیار مردم شد و مقدرات آن ها را بدست گرفت.

۳) و ساس السلطان و الوالی الر عیته. یعنی : سلطان و والی رعیت را سیاست نمود یعنی کارهای رعیت را سر پرستی و تدبیر نمود. هم چنین در فرهنگ فارسی کلمه سیاست به معنی حکم راندن بر رعیت و اداره کردن امور مملکت، حکومت کردن، ریاست کردن، حکومت، ریاست حکمداری عدالت و داوری نیز آ مده است.

از طرف دیکردانشواژه سیاست را بطور مفصل در فرهنگ و بنش عهد باستانی و سیر تحول آن را در مسیر های تاریخی نیز باید جستجو نمود.تفکر سیاسی در عهد باستان و در غرب از یونان آغاز شد اما علم سیاست به عنوان یک رشته آموزشی عالی تا حدی نو است و طی صد سال گذشته رشد یافته است پیش از آن بررسی و توجه پی گرانه سیاست در انحصار شهر یاران، سیاست مدارن، فیلسوفان و حقوق دانان بود.مردم در امور عمومی نقش نداشتند و به سیاست و نظریه پردازی سیاست (سیاسی) هم چندان نمی پرداختند.

با پیدایش دموکراسی نو و ناسیو نالیسم، انحصار علم سیاست به پایان رسید و سیاست کاری همگانی شد. گسترش آموزش و پرورش به رشد فزاینده آگاهی سیاسی توده های مردم انجامید واز این راه مردم روز به روز بیشتر درجریانهای سیاسی شرکت کردند. دیگر هیچ سیاست مدار یا متفکری نمی توانست بی تو جه به مردم باشد.افکار عمومی اهمیت زیادی یافت و بنا بر این نه تنها حکومت ها بلکه گروه های سازمان یافته و احزاب سیاسی کوشش های زیادی کردند تا بر آن تاً ثیر گزارند.اجتماعات و تظاهرات گسترده مشخصه جریان های سیاسی شد. تشکیلات حزبی رو به کمال گذاشت تا در انتخابات ادواری مبارزه را تا پیروزی پیش ببرد و در دوره میان انتخابات برای حزب هوادارن بیشتر تبلیغات گسترده را امکان پذیر گرداند. تنها از این راه احزاب سیاسی تو انسته اند به قدرت سیاسی دست یابند بر نامه های خود را عملی کند و امکان دمکراتیک شدن فزاینده سیاست عملی را فراهم آورند. این و ضعیت را نظریه سیاسی نمی تواند نا دیده بگیرد بنا بر این امروز گفته می شود که هم اقتدار سیاسی به مردم تعلق دارد و قدرت سیاسی هم باید در راستای منافع توده ها عمل کنند. نظریه سیاسی اینک در واقع به سنجش و ارزیابی نهادهای گوناگون سیاسی می پر دازد تا در یابد آ یا این نهادها قادرند منافع مردم را تاًمین کنند یا نه.

امروز پرداختن به نظریه سیاسی دیگر کاری برای اوقات فراغت عده فارغ از غم نان نیست بلکه کار همه کسانی است که به آن علاقه دارند و می خواهند به نظریه پردازی سیاسی بپردازند تاجریانهای سیاسی را تبیین کنند. شس اما در برسی های سیاست ها و در مطالعه علم سیاست دشواری بزرگی و جود دارد. همانطوریکه یلینک به روشنی گفته است هیچ علمی به اندازه علم سیاست نیازمند دانشواژه های دقیق نیست دانشوا ژه های این علم معانی دقیق ندارد و اهمیت زبان شناختی کار برد عمومی و مفهوم علمی این دانشواژه ها اغلب فرق دارند سبب سر در گمی می شوند و باعث می گردند علم سیاست دقیق نباشد. در مورد دانشواژه های دیگر علوم اجتماعی نیز این سردرگمی و دقیق نبودن کم و بیش وجود دارد اما علم سیاست به طرز خاص مورد یورش درستگوی های واژه های مبهم قرار گرفته است. کاتلین نظر داده است که در بحثهای سیاسی علم سیاست به ندرت واژه وجود دارد که مبهم نباشد. علم سیاست تا حد این نقص را از ادبیات با سابقه کهن خود به ارث برده است اما بیشتر مربوط به آن است که علم مورد بررسی ما علمی زنده و در حال رشد است. دانشواژه های علم سیاست به دلیل رواج عمومی و عامیانه ً که دارند پا کیزگی خود را از دست می دهند و دست خوش ابهامات گوناگون می شوند. برخی از سیاست مداران و حقوق دانان که نتاًیج کار برد نادرست دانشواژه های گوناگون علم سیاست برای شان اهمیت ندارد آنها را در سخنان و نوشته های خود به کار می برند. و موجب ابهام در تفاهم می شوند. این گونه افراد در واقع در کار بر درست و دقیق دانشواژه های سیاسی توجه ندارند. بلکه آنها را برای ایجاد تاًثیر یا تاثیر گذاری به می برند از سوی دیگر اندیشه های نو و نظر یه ناشنیده گسترش می یابند، در نتیجه واژه های جدید ی رواج می پذیرند و گاه واژه های قدیمی در معانی جدیدی به کارمیروند. چنین وضع شاید برای علم که در حال رشد است گریز ناپذیر باشد. و ما تفکر روشن و تفاهم را مختل می کند.

سیاست شناسان از این دقیق نبودن دانشواژه ها آگاه اند و گاه کوششهای به عمل می آید تا دانشواژه ها به درستی باز شناخته و به کار برده شوند. اما راه دراز در پیش است تا علم سیاست سر انجام دارنده معانی دقیقی برای دانشواژه های خود باشد.سردرگمی و نبود توافق درمورد کاربرد دانشواژه های سیاسی حتی نام علم سیاست را هم در بر می گیرد. برخی از متفکران و پژوهشگران علم سیاست را به کارمی برند، اما برخی دیگر هم چنان از کار برد شکل باستان یونانی آن، یعنی سیاست جانبداری می کنند. گروه سوم نام آن را سیاست نظری گذاشته اند و سر انجام گروهی دیگر آن را علمی سیاسی می دانند و نه علم سیاست. پیدا است که این نامگذاری ها روشن نیست به ویژه آنگاه که واژه سیاست یعنی دانشواژه رایج یونانی را به کار ببریم که هم معنی علم سیاست را دارد و هم به خود سیاست نظر دارد یا در بر گرینده سیاست نظری و علمی است.

دانشواژه سیاست (politics) از واژه یونانی پولیس (polis = شهر) بر گرفته شده است. ارسطو گفته است : «انسان به حکم physis موجود است که برای زندگی در polis آفریده شده است» از نظر یونانی ها سیاست دانش مربوط به امور یک شهر بوده اما در یونان شهر و دولت از هم جدای نا پذیر بودند یونانی ها در جاهای زندگی می کردند که ما امروز آنها را «شهر – دولت» می نامیم. هر شهر – دولت یک شهر حومه و ازضی اطراف آن را در بر می گرفت. افزون بر آن واژه پولیس در زبان یونانی تنها در بر گرینده شهرنبود بلکه در معنی «دژ» «دولت» و جامعه هم به کار می رفت.

حمید عنایت در پیشگفتار ترجمه سیاست ارسطو توضیح داده است که: مفهوم شهر با polis یونانی تفاوت آشکار دارد. شهر به معنای جایگاه زیست مردمان را در یونانی asty مینامیدند. polis در آغاز قلعه ای بود که در پای asty ساخته می شد اما مفهوم آن تغیر یافت و به معنی جامعه منظم سیاسی به کار رفت. برخی از محقیقان می گویند که واژه polis در اسناد آتن به خصوص به معنای جامعه سیاسی یک کشوردر ارتباط با کشورهای دیگر و یا به عبارت بهتر به معنای «شخصیت بین الملل» کشور آمده و در برابر آن واژه «دموس» demis ریشه دموکراسی بر مجموعه سازمان داخلی یک شهر اطلاق می شده است.

بنا بر این اگر واژه پولیس را از زبان یونان باستان جدا کنیم واژه شهر – دولت بی معنی خواهد شد. در واقع سیاست در معنی یونانی علم حکومت بر شهر بود.این معنی را سی لی مطرح کرده و سیاست را علم شهر ها نامیده است. اما این معنی را نباید چنین تعبیر کرد که حدود یا جهان بینی متفکران سیاسی یونان باستان محلی یا تنگ بوده است. بر رسی های سیاسی آنها از از بسیاری جهات عمیقتر و گسترده تر از آنها جهان بینی های بود که پس از فروپاشی شهر – دولت های یونان و روم باستان پدیدار شد. مفهوم پذیرفته شده و به کار رفته امروزین سیاست از مفهوم علم سیاست فراتر می رود. امروز واژه سیاست به مسایل جاری حکومت و جامعه که ماهیت اقتصادی و سیاسی در مفهوم علمی دارند اشاره می کند. به گفته رابرت دال «سیاست یکی از حقایق غیر قابل اجتناب زندگی بشر است. انسانها در هر لحظه از زمان به نوعی با مقابل سیاسی درگیر می باشد» «تنها از راه روند سیاسی است که انسان می تواند امید وار باشد زندگی خود را بر پایه خرد و کمال مطلوب ها قرار دهد

پریکلس یونانی در یک مرثیه گفته است : «آدمی که به کار سیاست نپردازد شایسته صفت شهروند بی آزار نیست بلکه باید او را شهر وندی بی خاصیت بدانیم.» وقت که گفته می شود کسی به سیاست علاقه دارد مقصود آن است که او به مسایل جاری کشور مانند مسایل صادرات و واردات مسایل مربوط به کار و کارگر روابط قوه مجریه با قوه مقننه فعالیت های احزاب و سازمان های سیاسی و بسیاری دیگر از مسایل و فعالیت های سیاسی – اقتصادی و فرهنگی – اجتماعی توجه دارد. در این معنی سیاست فراتر از یک علم است و سیاست مدار هم کسی است در این گونه مسایل شرکت فعال دارد و تصمیم گیری می کند هر چند که ممکن است درک و شناخت چندان درستی از اصول و بنیاد های علم سیاست نداشته باشد. و آنگهی در حالیکه علم سیاست آگاهی مشترک انسانها در همه جامعه ها است، سیاست کشور ها با هم تفاوت دارد. دانشمندان سیاسی برجسته از سراسر جهان در سپتامبر ۱۹۴۸ در کنفرانس یونسکو، علم سیاست را به جای علوم سیاسی و برای نامیدن این رشته علمی پزیرفته اند.

اما نوسیندگان یا متفکران تاریخ پیشین مانند اررسطو، یلینک، هنری، سجویک، پل ژانت اصطلاح سیاست را بر علم سیاست ترجیح داده اند.اما چنین کاری باعث سردرگمی می شود. علم سیاست نه تنها اصول و بنیاد های گروه ها و نهاد های گوناگونی را هم که در تلاش کسب افزایش یا حفظ قدرت و نفوذ اند مطالعه می کند.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و دوم آذر 1393ساعت 1:6  توسط مجتبی | 
 
عوامل موثر در افت تحصيلي
مقدمه:
          در دنیای پیچیده امروز، هر کشور و ملتی با هر دیدگاه و اعتقادی و با هر نظام سیاسی و اجتماعی به مسائل آموزش عالی توجه خاص دارد. این امر از یک سو اهمیت تعلیم و تربیت و از سوی دیگر نیازمندی زندگی انسان را به این مسئله نشان می دهد. امروزه آنچه به عنوان تمدن و فرهنگ افتخار آمیز انسانی از آن یاد می شود دستاورد و دانشی است که بر اساس نظام آموزشی بنیان یافته است. در این میان افت تحصیلی یک پدیده رایج و مهم در مراکز آموزشی است زیرا هر ساله از این طریق تعداد زیادی از منابع و استعدادهای بالقوه انسانی تلف شده و آثار شوم و ناگواری در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی برجای می گذارد.
در مورد افت تحصیلی تعابیر و تعاریف متفاوتی ارائه شده که وجه مشترک همه آنها، ناتوانی و شکست در انجام و اتمام موفقیت آمیز دوره تحصیلات رسمی است.(ملکی، حسن 1379- برنامه ریزی درسی- مشهد: انتشارات پیام اندیشه).
برخی، افت تحصیلی را شامل جنبه های مختلف شکست تحصیلی چون غیبت مکرر از مدرسه، ترک تحصیل قبل از موعد مقرر، تکرار پایه تحصیلی و کسب محفوظات به جای معلومات می دانند.(نریمانی، محمد 1377. مروری برای عوامل موثر بر افت تحصیلی دانش آموزان، نشریه پیوند)
سازمان یونسکو مفهوم افت تحصیلی را به تکرار پایه، ترک تحصیلی زودرس و کاهش کیفیت آموزشی و تحصیلی افراد نسبت می دهد.
Unesco (1984)wastage in the word between 1970-1980 unesco,paris
به طور کلی، معیار، تشخیص عدم موفقیت دانشجویان، عملکرد آنان در امتحانات و ارزشیابی تکوینی و نهایی است. این عدم موفقیت یا به مردودی و تکرار پایه و یا به ترک تحصیلی زودرس منجر می شود.
خسارتهای ناشی از افت تحصیلی
1-   هزینه های تحمیل شده به دانشگاه شامل: اتلاف هزینه های جاری دانشگاه و اتلاف سرمایه گذاریهای ثابت برای احداث و تجهیز فضای آموزشی.
2-   هزینه های تحمیل شده بر خانواده شامل: اتلاف هزینه های مستقیم خانواده مثل پرداخت شهریه و هزینه لوازم التحریر، اتلاف هزینه های حمل و نقل و ارتباطات برای رفت و آمد دانشجو به دانشگاه
3-   و از همه مهمتر خسارتهای وارده به دانشجویان شکست خورده شامل: هزینه فرصت از دست رفته بر اثر دیرتر راه یافتن به بازار کار و خسارتهای دیگری که به فرد وارد می شود مثل هزینه واقعی سرخوردگی، احساس حقارت و بی کفایتی و خود پنداری منفی
به هر صورت  افت تحصیلی، و در نتیجه نگرش منفی به تحصیل اگر چه یکی از مسائل مهم جامعه ما است اما اقدامات علمی و عملی کمی برای رفع این معضل بزرگ که به آسیب و تباهی جامعه می انجامد صورت گرفته است.
 
 
پیشینه تحقیق
          گلشنی و حسنی در بررسی با عنوان«محاسبه و تحلیل نرخ افت تحصیلی و عوامل موثر برآن» که در سال 1377 انجام شد به این نتیجه رسیدند که نرخ افت تحصیلی در مقطع کارشناسی 19.5 درصد و در مقطع کارشناسی ارشد4.1 درصد است.
          همچنین بررسی نتایج فوق حاکی از آن است که عوامل فردی (چون وضعیت تاهل، جنسیت و ...)، عوامل آموزشی چون نحوه تدریس استادان، آشنایی با آئین نامه های آموزشی، و عوامل اجتماعی و اقتصادی همچون  وضعیت اشتغال بر افت تحصیلی تاثیر گذارند.
          نورشاهی در بررسی با عنوان «محاسبه نرخ افت تحصیلی پذیرفته شده گان مقطع کارشناسی ورودی » که در سال 1375 انجام شد به این نتیجه رسد که کل دانشجویان نمونه مورد بررسی، 69% با مدرک کارشناسی فارغ التحصیل شده اند، بیشترین درصد فارغ التحصیلی به گروه علوم انسانی با 77.6% اختصاص داشته است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که نرخ افت تحصیلی بر حسب تعداد دانشجویان اخراجی، انصرافی، ترک تحصیل و بیش از حد مجاز ماندن در دانشگاه 18.7% است.
          علیجانی، مرکزی مقدم، برومند و زند در سال 1383  در پژوهشی تحت عنوان «بررسی عوامل موثر بر افت تحصیلی دانشجویان پرستاری سالهای 1380  تا 1383 دانشگاه علوم پزشکی ارتش» به این نتیجه رسیدند که ارتباط معنی داری بین سن، معدل دیپلم، محل سکونت، وضعیت تاهل، استفاده از سهمیه، شغل جانبی، شغل مادر و میزان درآمد فردی با افت تحصیلی دانشجویان وجود دارد.
متغیرها
در این پژوهش متغیر وابسته افت تحصیلی دانشجویان و متغیرهای مستقل عبارتند از جنسیت، تاهل، معدل دوران پیش دانشگاهی ، وقفه بین مدرسه و دانشگاه، میزان تحصیلات والدین، شغل، وضعیت اقتصادی، خود پنداره و افسردگی
جامعه و نمونه پژوهش
          جامعه پژوهش حاضر شامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودبار و نمونه پژوهش شامل دانشجویانی با بیش از دو ترم مشروطی و حداکثر با معدل 14 و دانشجویانی که اصلا" مشروط نشده و معدل کل واحدهای گذرانیده آنها بالای16 است می باشد. به منظور بررسی عوامل مرتبط با افت  تحصیلی دانشجویان مشروط و مقایسه وضعیت این دانشجویان با دانشجویان معدل بالای 16 تعداد 17 مرد و 14 زن از بین دانشجویانی که حداقل دوبار مشروط شده بودند به طور تصادفی انتخاب گردید. تعداد دانشجویان با معدل بالای 16  نیز 6 مرد و16 زن بود. روش پژوهش نیز به روش علی – مقایسه ای انجام شده است.
ابزار پژوهش
          ابزار های مورد استفاده در این پژوهش عبارت بودند از، پرسشنامه مشخصات فردی، تست افسردگی بک و تست خود پنداره راجرز.
پرسشنامه مشخصات فردی: شامل اطلاعات عمومی مانند جنس، وضعیت تاهل، سن، شغل، معدل پیش دانشگاهی، میزان وقفه ورود به دانشگاه پس از اتمام دوران پیش دانشگاهی، معدل کل واحدهای گذرانیده، سهمیه قبولی در دانشگاه، میزان تحصیلات والدین، وضعیت سکونت، ارتباط دانشجو با خانواده، وضعیت اقتصادی و میزان علاقه دانشجو به رشته تحصیلی.
پرسشنامه افسردگی بک: به منظور ارزیابی میزان افسردگی دانشجویان از این تست استفاده شده است. این تست در مجموع از 21 ماده مرتبط با نشانه های مختلف تشکیل می شود و هنگام اجرا از آزمودنی خواسته می شود این نشانه ها را با یک مقیاس 4 درجه ای از 0 تا 3 درجه بندی کند. پرسش ها با زمینه هایی مانند احساس ناتوانی و شکست، احساس گناه، تحریک پذیری، آشفتگی خواب و از دست دادن اشتها ارتباط دارد. نتایج فرا تحلیل انجام شده در مورد تست افسردگی بک حاکی از این است که همسانی درونی آن0.86 است.
تست خودپنداره راجرز: از این آزمون جهت سنجش نگرش فرد نسبت به خود واقعی و خود ایده آل استفاده شد. آزمون از دو فرم الف و ب تشکیل شده است. فرم الف نگرش فرد را نسبت به خود واقعی و فرم ب نگرش فرد را نسبت به خود ایده آل می سنجد.
          آزمون راجرز شامل 25 صفت شخصیتی است که در طرف مقابل، متضاد آن صفت عنوان شده است و فاصله بین این دو صفت متضاد یک مقیاس 7 درجه ای نمره گذاری شده است و آزمودنی باید شماره ای را که صلاح می داند علامت بگذارد.
شیوه انجام پژوهش
          به منظور شناسایی دانشجویان  دچار افت تحصیلی و دانشجویان با معدل بالای 16، از لیست حاوی معدل و کارنامه کل دانشجویان که آز آموزش دانشگاه تهیه گردیده بود استفاده شد.
شیوه تحلیل آماری
          در این پژوهش علاوه بر استفاده از روشهای آمار مقدماتی(توصیفی)، از ضریب همبستگی و آزمون t استفاده شده است.
سوالات پژوهش
1-   آیا جنسیت در افت تحصیلی تاثیر دارد؟
2-   آیا تاهل در افت تحصیلی تاثیر دارد؟
3-   آیا بین معدل دوران پیش دانشگاهی و معدل کل واحدهای گذرانیده ارتباط وجود دارد؟
4-   آیا بین زمان وقفه(دبیرستان و دانشگاه) و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
5-   آیا بین میزان تحصیلات والدین و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
6-   آیا بین شاغل بودن دانشجویان با افت تحصیلی آنها ارتباط وجود دارد؟
7-   آیا بین وضعیت اقتصادی دانشجویان و افت تحصیلی آنها ارتباط وجود دارد؟
8-   آیا بین میزان افسردگی دانشجویان و افت تحصیلی آنها ارتباط وجود دارد؟
9-   آیا بین نمره خود پنداره و افت تحصیلی دانشجویان ارتباط وجود دارد؟
سوال اول: آیا جنسیت در افت تحصیلی تاثیر دارد؟
          جدول زیر فراوانی زنان و مردان را به تفکیک وضعیت تحصیلی نشان می دهد.
درصد زنان
در صد مردان
فراوانی زنان
فراوانی مردان
جنس
             وضعیت
47
74
14
17
با افت تحصیلی
53
26
16
6
بدون افت تحصیلی
100
100
30
23
جمع
همان طوری که ملاحظه می شود میزان مشروطین مرد نسبت به مشروطین زن بیشتر است و 74%  دانشجویان مرد مشروط می باشند  درحالی که از بین دانشجویان زن 47% با افت تحصیلی مواجه هستند.
          نتایج آزمون t نشان می دهد که افت تحصیلی با متغیر جنسیت دارای رابطه معنی دار است و این فرضیه که جنسیت در افت تحصیلی تاثیر می گذارد با 0.99 اطمینان قبول می شود.
 
سوال دوم:آیا تاهل در افت تحصیلی تاثیر دارد؟
جدول زیر فراوانی مشروطین و دانشجویان با معدل بالا را در افراد مجرد و متاهل نشان می دهد.
درصد متاهلین
در صد مجردین
متاهلین
مجردین
وضعیت تاهل
             وضعیت
75
41
18
12
با افت تحصیلی
25
59
6
17
بدون افت تحصیلی
100
100
24
29
جمع
با توجه به جدول فوق تعداد مشروطین متاهل با 75% بیشتر از مشروطین مجرد یعنی 41% می باشد. نتایج آزمون t نشان می دهد که افت تحصیلی با متغیر تاهل دارای رابطه معنی داری است. و این فرضیه که دانشجویان متاهل بیشتر از دانشجویان مجرد دچار افت تحصیلی می شوند با 0.95 اطمینان پذیرفته می شود.
سوال سوم: آیا بین معدل دوران پیش دانشگاهی و معدل کل واحدهای گذرانیده  ارتباط وجود دارد؟
جدول زیر میزان معدل دانشجویان را در مقطع پیش دانشگاهی و دانشگاه نشان می دهد.
درصد معدل بالای 14
درصد معدل زیر 14
معدل بالای 14
معدل زیر 14
معدل پیش دانشگاهی
             وضعیت
14
87
3
27
با افت تحصیلی
86
13
11
4
بدون افت تحصیلی
100
100
22
31
جمع
          با توجه به جدول فوق ملاحظه می شود که میزان فراوانی دانشجویان که در زمان پیش دانشگاهی معدل زیر 14 داشته اند و در دانشگاه با افت تحصیلی مواجه بوده اند بیشتر است. و 87% از دانشجویانی که معدل پیش دانشگاهی آنها زیر 14 است در دانشگاه با افت تحصیلی مواجه می شوند در حالی که این درصد برای دانشجویانی که معدل پیش دانشگاهی آنها بالای 14 است 14% است.
ضریب همبستگی  بدست آمده نیز یک ارتباط مثبت و معنی داری را بین معدل پیش دانشگاهی و معدل کل واحدهای گذرانیده شده با اطمینان 0.99 نشان می دهد.
سوال 4: آیا بین زمان وقفه (دبیرستان و دانشگاه) و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
جدول زیر میزان فراوانی دانشجویان با وقفه تحصیلی  و وضعیت معدل کل واحدهای گذرانیده را نشان می دهد.
بالا10 سال
8 تا 10 سال
5 تا 7 سال
2 تا 4 سال
1 وزیر1 سال
میزان وقفه
         وضعیت
%
F
%
F
%
F
F
F
%
F
100
2
100
6
64
7
47
7
42
8
با افت تحصیلی
0
0
0
0
36
4
53
8
58
11
بدون افت تحصیلی
100
2
100
6
100
11
100
15
100
19
جمع
همان طوری که ملاحظه می شود هر چه قدر  میزان وقفه تحصیلی از زمان فارغ التحصیلی در دبیرستان بیشتر باشد میزان افت تحصیلی دانشجویان بیشتر است.
ضریب همبستگی به دست آمده نیز یک ارتباط منفی و معنی داری  بین میزان وقفه تحصیلی دوران دبیرستان و دانشگاه با معدل کل واحدهای گذرانیده را نشان می دهد.
سوال5: آیا بین میزان تحصیلات والدین و افت تحصیلی دانشجویان ارتباط وجود دارد؟
جدول توصیفی مربوط به سوال فوق
لیسانس
فوق دیپلم
دیپلم
زیر دیپلم
میزان تحصیلات
 والدین
         وضعیت
%
F
%
F
F
F
%
F
33
1
28
2
60
9
64
18
با افت تحصیلی
67
2
72
5
40
6
36
10
بدون افت تحصیلی
100
3
100
7
100
15
100
28
جمع
هرچند جدول فوق نشان می دهد که هرچه قدر میزان تحصیلات والدین بالاتر باشد میزان افت تحصیلی کمتر است ولی با توجه به ضریب همبستگی به دست آمده(0.07) نمی توان پذیرفت که بین میزان تحصیلات والدین و افت تحصیلی دانشجویان ارتباط وجود دارد.
سوال6: آیا دانشجویان شاغل نسبت به دانشجویان غیر شاغل بیشتر دچار افت تحصیلی می شوند؟
در جدول زیر میزان فراوانی و درصد فراوانی دانشجویان با افت تحصیلی و بدون افت تحصیلی به تفکیک شاغل و غیر شاغل مشخص شده است.
درصد غیر شاغلین
در صد شاغلین
غیر شاغل
شاغل
وضعیت شغل
             وضعیت
45
91
20
10
با افت تحصیلی
55
9
22
1
بدون افت تحصیلی
100
100
44
11
جمع
جدول آماری فوق به این مطلب اشاره می کند که افراد شاغل نسبت به افرادی که فاقد شغل هستند دارای افت تحصیلی بیشتری می باشند. همچنین t محاسبه شده نیز با 0.95 اطمینان وجود تفاوت بین افت تحصیلی در بین شاغلین و غیر شاغلین را نشان می دهد.
سوال 7: آیا بین افت تحصیلی و وضعیت اقتصادی دانشجویان ارتباط وجود دارد؟
          برای بررسی وضعیت اقتصادی دانشجویان از آنها خواسته شد تا مشکل اقتصادی خود را در یک مقیاس 5 درجه ای از 1 تا 5 نمره بدهند. یعنی نمره 1 نشان دهنده کمترین مشکل اقتصادی و نمره 5 به معنای بیشترین  مشکل اقتصادی می باشد. جدول فراوانی آن به شرح زیر می باشد:
خیلی زیاد
زیاد
متوسط
کم
خیلی کم
وضعیت اقتصادی
      
       وضعیت
%
F
%
F
%
F
F
F
%
F
100
8
86
12
67
6
21
3
12
1
با افت تحصیلی
0
0
14
2
23
3
79
11
88
7
بدون افت تحصیلی
100
8
100
14
100
9
100
14
100
8
جمع
همان طوری که در جدول فوق ملاحظه می شود هرچه قدر میزان مشکل اقتصادی بیشتر باشد میزان افت تحصیلی نیز بیشتر خواهد بود. ضریب همبستگی بدست آمده نیز نشان دهنده یک ارتباط منفی معنا داری بین وجود مشکل و افت تحصیلی می باشد به این معنی که هرچه قدر مشکل مالی بیشتر باشد میزان معدل کل واحدهای گذرانیده کمتر خواهد بود و رابطه بین آنها یک رابطه معکوس خواهد بود. و با 0.99 اطمینان این فرضیه که دانشجویان شاغل دارای مشکل مالی بیشتر دارای افت تحصیلی بیشتر هستند پذیرفته می شود.
سوال8: آیا بین خود پنداره و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
برای پاسخ به این سوال از آزمون خود پنداره راجرز استفاده گردید. با توجه به جدول آماری به دست آمده زیر متاسفانه بیش از 75% از دانشجویان دارای نگرش منفی به خودشان می باشند که آمار خوبی نمی باشد.
جدول آماری تست خود پنداره راجرز
درصد منفی
در صد مثبت
خود پنداره منفی
خود پنداره مثبت
وضعیت خودپنداره
             وضعیت
62
38
25
5
با افت تحصیلی
38
62
15
8
بدون افت تحصیلی
100
100
40
13
جمع
همانطور یکه مشاهده می شود 62% از دانشجویانی که دارای خود پنداره منفی هستند دارای افت تحصیلی هم می باشند در حالی که از بین دانشجویانی که دارای خود پنداره مثبت  هستند فقط 38% دچار افت تحصیلی می باشند.
هر چند جدول آماری مربوطه به ظاهر نشان دهنده ارتباط بین خود پنداره و افت تحصیلی می باشد اما ضریب همبستگی به دست آمده نشان دهنده این می باشد که رابطه بین خود پنداره و معدل کل واحدهای گذرانیده معنی دار نمی باشد. بنابراین این فرضیه که خود پنداره با افت تحصیلی ارتباط دارد رد می گردد.
سوال9: آیا بین میزان افسردگی و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
در جدول زیر اطلاعات بدست آمده آماری مربوط به تست بک آمده است
شدید
متوسط تا شدید
خفیف تا متوسط
فقدان افسردگی
میزان افسردگی
         وضعیت
%
F
%
F
%
F
%
F
100
4
77
10
60
12
25
4
با افت تحصیلی
0
0
23
3
40
8
75
12
بدون افت تحصیلی
100
4
100
13
100
20
100
16
جمع
متاسفانه جدول فوق نشان دهنده این مطلب می باشد که 32% از افراد جامعه دارای افسردگی متوسط به بالا می باشند و هرچقدر میزان افسردگی دانشجویان بیشتر باشد میزان معدل کل واحدهای گذرانیده پائین تر می باشد. و ضریب همبستگی به دست آمده نشان دهنده یک رابطه معکوس بین آنها می باشد وبا اطمینانی بیش از 0.99 این رابطه مورد تائید قرار می گیرد.
سلامت روانی به عنوان یکی از دو رکن سلامتی، لازمه یک زندگی مفید، موثر و رضایت بخش فردی است و سلامت روان افراد یک جامعه، خصوصا اقشار موثر و سازنده آن، لازمه پویایی، بالندگی و اعتلای آن جامعه است. نقش برجسته و منحصر به فرد دانشجویان به عنوان مدیران و سازندگان آینده هر جامعه، ضرورت تامین سلامت روانی آنها و نیز شناسایی و حذف عوامل منفی موثر بر سلامت روانی آنه را ضروری می نماید. هرساله هزاران جوان وارد دانشگاهها می شوند و دوره تحصیلات دانشگاهی به واسطه حضور عوامل متعددی از جمله دوری  از خانواده، سازگاری با شرایط تحصیل در دانشگاه، سازگار با محیط های خوابگاهی، ناکامی های تحصیلی و ... یک دوره فشار زای روانی است. تحقیقات صورت گرفته در خصوص دانشجویان ایران، ضمن ارائه یافته های نه چندان خوش آیند در رابطه با وضعیت سلامت روانی دانشجویان، عموما عوامل فوق الذکر را به عنوان منابع استرسهای دوران تحصیلی ذکر می نمایند.
بحث و نتیجه گیری
          یافته ها نشان می دهد که دانشجویان پسر نسبت به دانشجویان دختر دارای افت تحصیلی بیشتری می باشند. میزان مشروطی بین دانشجویان متاهل بیشتر از دانشجویان مجرد است. همچنین بین میزان افت تحصیلی و معدل پیش دانشگاهی یک ارتباط معکوس وجود دارد. ارتباط بین زمان وقفه بین مدرسه و دانشگاه و افت تحصیلی نیز معکوس و معنی دار است. ولی بین افت تحصیلی و میزان تحصیلات والدین رابطه ای گزارش نشد.
          نتایج دیگر پژوهش حاکی از آن است که افراد شاغل بیشتر از کسانی که فاقد شغل هستند دچار افت تحصیلی  می شوند. همچنین بین افسردگی و افت تحصیلی یک همبستگی منفی وجود دارد اما بین خودپنداره و افت تحصیلی ارتباط معنی داری مشاهده نشد.
پیشنهادات:
1-   ارائه برنامه های موثر در پیشگیری از افت تحصیلی از جمله؛ فعال کردن خدمات مشاوره و راهنمائی در دانشگاهها.
2-   برگزاری ارزشیابی تکوینی و امتحانات میان ترم و تاثیر نمره آن در پایان ترم و تشویق دانشجویان برای مطالعه و انباشته نشدن مطالب در پایان ترم.
3-   ساخت مقیاس و آزمون برای شناسایی دانشجویان در معرض خطر افت تحصیلی  و بکارگیری این آزمون در شناخت دانشجویان مذکور در بدو ورود به دانشگاه.
4-   تشویق پژوهشگران جهت انجام طرحهای مطالعاتی در زمینه افت تحصیلی در بین دانشجویان.
منابع:
-        راهنمای سنجش روانی برای روانشناسان بالینی، مشاوران و روانپزشکان نوشته گری گراث- مارنت نرجمه دکتر حسن پاشا شریفی و دکتر محمد رضا نیکخو
-        نظریه و کاربرد آزمونهای هوش و شخصیت تالیف دکتر حسین پاشا شریفی
-        مقاله بررسی مقایسه ای عوامل موثر بر افت تحصیلی دانشجویان مشروط و ممتاز- نویسندگان دکتر محمد رضا تمنائی فر، دکتر محسن نیازی و دکتر محمد امین
-        گزارش کوتاه عوامل فردی- خانوادگی موثر بر افت تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال تحصیلی 84-83 ، نویسندگان محمد باقر رئوفی، دکتر کامران صداقت و دکتر جلال حنانی
-        بررسی عوامل موثر بر افت تحصیلی دانشجویان پرستاری سالهای 1380 تا 1383 دانشگاه علوم پزشکی ارتش – نویسندگان شیرین علیجانی، دکتر نادر مرکزی مقدم، سهیلا برومند و میترا زند پلگه
-        افت تحصیلی در دانش آموزان – دکتر الهه محمد اسماعیل
-        افت تحصیلی و راههای کاهش آن – دکتر عبدالحمید رضور
-        محاسبه و تحلیل نرخ افت تحصیلی و عوامل موثر آن – فاطمه گلشنی و فریبا حسنی
-        علل افت تحصیلی در دانشجویان پزشکی(دانشگاه علوم پزشکی شیراز،1378) – غلامرضا بزرگی، دکتر حیدرعلی موصلی
-        بررسی مقایسه ای سلامت روانی دانشجویان و تاثیر فعال سازی مفهوم معنویت بر آن – علی پاکیزه
 









پرسشنامه سنجش عوامل مدرسه و خانواده بر افت تحصیلی
 
1-میزان تحصیلات پدر: (مدرک تحصیلی)
بی­سواد¨
ابتدایی¨
راهنمایی¨
دیپلم¨
فوق دیپلم¨
لیسانس¨
فوق لیسانس و بالاتر¨
سطح1حوزه¨
سطح2حوزه¨
سطح3حوزه¨
سطح4حوزه¨
 
2-میزان تحصیلات مادر: (مدرک تحصیلی)
بی­سواد¨
ابتدایی¨
راهنمایی¨
دیپلم¨
فوق دیپلم¨
لیسانس¨
فوق لیسانس و بالاتر¨
سطح1حوزه¨
سطح2حوزه¨
سطح3حوزه¨
سطح4حوزه¨
 
3-وضعیت شغلی پدر:
حقوق بگیر بخش دولتی¨
حقوق بگیر بخش غیر دولتی¨
شغل آزاد¨
بیکار¨
4-وضعیت شغلی مادر:
حقوق بگیر بخش دولتی¨
حقوق بگیر بخش غیر دولتی¨
شغل آزاد¨
بیکار¨
5-سن پدر:
25 تا 29 سال¨
30 تا 34 سال¨
35 تا 39 سال¨
40 تا 44 سال¨
45 تا 49 سال¨
50 تا 54 سال¨
55 سال به بالا ¨
 
6-سن مادر:
25 تا 29 سال¨
30 تا 34 سال¨
35 تا 39 سال¨
40 تا 44 سال¨
45 تا 49 سال¨
50 تا 54 سال¨
55 سال به بالا ¨
 
7-به طورمتوسط میزان درآمد ماهیانه خانواده چقدر است؟
100 تا 250 هزار تومان درماه¨
251 تا 300 هزار تومان در ماه¨
301 تا 350 هزار تومان در ماه¨
351 تا 400 هزار تومان در ماه¨
401 تا 450 هزار تومان در ماه¨
451 تا 500 هزار تومان در ماه¨
500 هزار تومان به بالا در ماه¨
 
8-موقعیت اجتماعی خانواده خود را نسبت به دیگر خانواده­های فایمل چگونه ارزیابی می­کنید؟
عالی¨
خوب¨
متوسط¨
ضعیف¨
خیلی ضعیف¨
9-تعداد افراد خانواده شما در حال حاضر چند نفر است؟
2 نفر¨
3 نفر¨
4 نفر¨
5 نفر¨
6 نفر و بیشتر¨
10-سرپرستی خانواده شما به عهده چه کسی است؟
پدر¨
مادر¨
ناپدری¨
برادر¨
خود¨
سایر¨ (نام ببرید) ...................
11-در جریان تدریس معلمان شما چقدر مشارکت شما را جلب می­کنند؟
بسیار زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
12-در کلاس­ها گروه­های دانش­آموزی در جریان تدریس چقدر فعال هستند؟
بسیار زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
13-در یک جلسه تدریس نسبت فعالیت معلم به شاگردان چقدر است؟
1 به 4¨
2 به 3¨
3 به 3¨
4 به 1¨
5 به صفر¨
14-در مدرسه شما برای اصلاح رفتار دانش­آموزان چگونه اقدام می­شود؟
فقط رفتارهای نامطلوب تنبیه می­شود. ¨
بیشتر رفتارهای نامطلوب تنبیه و کمتر رفتارهای مطلوب تشویق می­شود. ¨
بیشتر رفتارهای مطلوب تشویق و کمتر رفتارهای نامطلوب تنبیه می­شود. ¨
تشویق و تنبیه به یک اندازه صورت می­گیرد. ¨
فقط رفتارهای مطلوب تشویق می­شود. ¨
15-شما از مقررات انضباطی و آموزشی مدرسه چقدر اطلاع دارید؟
خیلی زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
16-تعداد دانش­آموزان کلاس شما چند نفر است؟
15 تا 20 نفر¨
21 تا 25 نفر¨
26 تا 30 نفر¨
31 تا 35 نفر¨
36 تا 40 نفر¨
17-برخورد عوامل اجرایی مدرسه با شما چگونه است؟
خیلی خوب¨
خوب¨
متوسط¨
بد¨
خیلی بد¨
18-میران علاقه شما به تحصیل چقدر است؟
خیلی زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
19-آیا غیر از تحصیل به کار دیگری اشتغال دارید؟
بلی¨
خیر¨
20-معدل سال گذشته شما چند بوده؟ .....................................
21-آیا قصد ادامه تحصیل بالاتر از دوره متوسطه دارید؟
قطعاً¨
با احتمال زیاد¨
احتمالاً¨
با احتمال کم¨
هرگز¨
22-شما چقدر امید دارید که از طریق تحصیل در آینده به شغل دست یابید؟
بسیار زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
23-به نظر شما تحصیلات در جامعه ما چقدر ارزشمند است؟
بسیار زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
24-موفقیت تحصیلی دوستان نزدیک خود را چگونه ارزیابی می­کنید؟
خیلی زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
25-فاصله خانه شما تا مدرسه نسبت به سایر دانش­آموزان چقدر است؟
دور¨
متوسط¨
نزدیک¨
 
+ نوشته شده در  جمعه بیست و یکم آذر 1393ساعت 6:14  توسط مجتبی | 
 
عوامل موثر در افت تحصيلي
مقدمه:
          در دنیای پیچیده امروز، هر کشور و ملتی با هر دیدگاه و اعتقادی و با هر نظام سیاسی و اجتماعی به مسائل آموزش عالی توجه خاص دارد. این امر از یک سو اهمیت تعلیم و تربیت و از سوی دیگر نیازمندی زندگی انسان را به این مسئله نشان می دهد. امروزه آنچه به عنوان تمدن و فرهنگ افتخار آمیز انسانی از آن یاد می شود دستاورد و دانشی است که بر اساس نظام آموزشی بنیان یافته است. در این میان افت تحصیلی یک پدیده رایج و مهم در مراکز آموزشی است زیرا هر ساله از این طریق تعداد زیادی از منابع و استعدادهای بالقوه انسانی تلف شده و آثار شوم و ناگواری در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی برجای می گذارد.
در مورد افت تحصیلی تعابیر و تعاریف متفاوتی ارائه شده که وجه مشترک همه آنها، ناتوانی و شکست در انجام و اتمام موفقیت آمیز دوره تحصیلات رسمی است.(ملکی، حسن 1379- برنامه ریزی درسی- مشهد: انتشارات پیام اندیشه).
برخی، افت تحصیلی را شامل جنبه های مختلف شکست تحصیلی چون غیبت مکرر از مدرسه، ترک تحصیل قبل از موعد مقرر، تکرار پایه تحصیلی و کسب محفوظات به جای معلومات می دانند.(نریمانی، محمد 1377. مروری برای عوامل موثر بر افت تحصیلی دانش آموزان، نشریه پیوند)
سازمان یونسکو مفهوم افت تحصیلی را به تکرار پایه، ترک تحصیلی زودرس و کاهش کیفیت آموزشی و تحصیلی افراد نسبت می دهد.
Unesco (1984)wastage in the word between 1970-1980 unesco,paris
به طور کلی، معیار، تشخیص عدم موفقیت دانشجویان، عملکرد آنان در امتحانات و ارزشیابی تکوینی و نهایی است. این عدم موفقیت یا به مردودی و تکرار پایه و یا به ترک تحصیلی زودرس منجر می شود.
خسارتهای ناشی از افت تحصیلی
1-   هزینه های تحمیل شده به دانشگاه شامل: اتلاف هزینه های جاری دانشگاه و اتلاف سرمایه گذاریهای ثابت برای احداث و تجهیز فضای آموزشی.
2-   هزینه های تحمیل شده بر خانواده شامل: اتلاف هزینه های مستقیم خانواده مثل پرداخت شهریه و هزینه لوازم التحریر، اتلاف هزینه های حمل و نقل و ارتباطات برای رفت و آمد دانشجو به دانشگاه
3-   و از همه مهمتر خسارتهای وارده به دانشجویان شکست خورده شامل: هزینه فرصت از دست رفته بر اثر دیرتر راه یافتن به بازار کار و خسارتهای دیگری که به فرد وارد می شود مثل هزینه واقعی سرخوردگی، احساس حقارت و بی کفایتی و خود پنداری منفی
به هر صورت  افت تحصیلی، و در نتیجه نگرش منفی به تحصیل اگر چه یکی از مسائل مهم جامعه ما است اما اقدامات علمی و عملی کمی برای رفع این معضل بزرگ که به آسیب و تباهی جامعه می انجامد صورت گرفته است.
 
 
پیشینه تحقیق
          گلشنی و حسنی در بررسی با عنوان«محاسبه و تحلیل نرخ افت تحصیلی و عوامل موثر برآن» که در سال 1377 انجام شد به این نتیجه رسیدند که نرخ افت تحصیلی در مقطع کارشناسی 19.5 درصد و در مقطع کارشناسی ارشد4.1 درصد است.
          همچنین بررسی نتایج فوق حاکی از آن است که عوامل فردی (چون وضعیت تاهل، جنسیت و ...)، عوامل آموزشی چون نحوه تدریس استادان، آشنایی با آئین نامه های آموزشی، و عوامل اجتماعی و اقتصادی همچون  وضعیت اشتغال بر افت تحصیلی تاثیر گذارند.
          نورشاهی در بررسی با عنوان «محاسبه نرخ افت تحصیلی پذیرفته شده گان مقطع کارشناسی ورودی » که در سال 1375 انجام شد به این نتیجه رسد که کل دانشجویان نمونه مورد بررسی، 69% با مدرک کارشناسی فارغ التحصیل شده اند، بیشترین درصد فارغ التحصیلی به گروه علوم انسانی با 77.6% اختصاص داشته است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که نرخ افت تحصیلی بر حسب تعداد دانشجویان اخراجی، انصرافی، ترک تحصیل و بیش از حد مجاز ماندن در دانشگاه 18.7% است.
          علیجانی، مرکزی مقدم، برومند و زند در سال 1383  در پژوهشی تحت عنوان «بررسی عوامل موثر بر افت تحصیلی دانشجویان پرستاری سالهای 1380  تا 1383 دانشگاه علوم پزشکی ارتش» به این نتیجه رسیدند که ارتباط معنی داری بین سن، معدل دیپلم، محل سکونت، وضعیت تاهل، استفاده از سهمیه، شغل جانبی، شغل مادر و میزان درآمد فردی با افت تحصیلی دانشجویان وجود دارد.
متغیرها
در این پژوهش متغیر وابسته افت تحصیلی دانشجویان و متغیرهای مستقل عبارتند از جنسیت، تاهل، معدل دوران پیش دانشگاهی ، وقفه بین مدرسه و دانشگاه، میزان تحصیلات والدین، شغل، وضعیت اقتصادی، خود پنداره و افسردگی
جامعه و نمونه پژوهش
          جامعه پژوهش حاضر شامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودبار و نمونه پژوهش شامل دانشجویانی با بیش از دو ترم مشروطی و حداکثر با معدل 14 و دانشجویانی که اصلا" مشروط نشده و معدل کل واحدهای گذرانیده آنها بالای16 است می باشد. به منظور بررسی عوامل مرتبط با افت  تحصیلی دانشجویان مشروط و مقایسه وضعیت این دانشجویان با دانشجویان معدل بالای 16 تعداد 17 مرد و 14 زن از بین دانشجویانی که حداقل دوبار مشروط شده بودند به طور تصادفی انتخاب گردید. تعداد دانشجویان با معدل بالای 16  نیز 6 مرد و16 زن بود. روش پژوهش نیز به روش علی – مقایسه ای انجام شده است.
ابزار پژوهش
          ابزار های مورد استفاده در این پژوهش عبارت بودند از، پرسشنامه مشخصات فردی، تست افسردگی بک و تست خود پنداره راجرز.
پرسشنامه مشخصات فردی: شامل اطلاعات عمومی مانند جنس، وضعیت تاهل، سن، شغل، معدل پیش دانشگاهی، میزان وقفه ورود به دانشگاه پس از اتمام دوران پیش دانشگاهی، معدل کل واحدهای گذرانیده، سهمیه قبولی در دانشگاه، میزان تحصیلات والدین، وضعیت سکونت، ارتباط دانشجو با خانواده، وضعیت اقتصادی و میزان علاقه دانشجو به رشته تحصیلی.
پرسشنامه افسردگی بک: به منظور ارزیابی میزان افسردگی دانشجویان از این تست استفاده شده است. این تست در مجموع از 21 ماده مرتبط با نشانه های مختلف تشکیل می شود و هنگام اجرا از آزمودنی خواسته می شود این نشانه ها را با یک مقیاس 4 درجه ای از 0 تا 3 درجه بندی کند. پرسش ها با زمینه هایی مانند احساس ناتوانی و شکست، احساس گناه، تحریک پذیری، آشفتگی خواب و از دست دادن اشتها ارتباط دارد. نتایج فرا تحلیل انجام شده در مورد تست افسردگی بک حاکی از این است که همسانی درونی آن0.86 است.
تست خودپنداره راجرز: از این آزمون جهت سنجش نگرش فرد نسبت به خود واقعی و خود ایده آل استفاده شد. آزمون از دو فرم الف و ب تشکیل شده است. فرم الف نگرش فرد را نسبت به خود واقعی و فرم ب نگرش فرد را نسبت به خود ایده آل می سنجد.
          آزمون راجرز شامل 25 صفت شخصیتی است که در طرف مقابل، متضاد آن صفت عنوان شده است و فاصله بین این دو صفت متضاد یک مقیاس 7 درجه ای نمره گذاری شده است و آزمودنی باید شماره ای را که صلاح می داند علامت بگذارد.
شیوه انجام پژوهش
          به منظور شناسایی دانشجویان  دچار افت تحصیلی و دانشجویان با معدل بالای 16، از لیست حاوی معدل و کارنامه کل دانشجویان که آز آموزش دانشگاه تهیه گردیده بود استفاده شد.
شیوه تحلیل آماری
          در این پژوهش علاوه بر استفاده از روشهای آمار مقدماتی(توصیفی)، از ضریب همبستگی و آزمون t استفاده شده است.
سوالات پژوهش
1-   آیا جنسیت در افت تحصیلی تاثیر دارد؟
2-   آیا تاهل در افت تحصیلی تاثیر دارد؟
3-   آیا بین معدل دوران پیش دانشگاهی و معدل کل واحدهای گذرانیده ارتباط وجود دارد؟
4-   آیا بین زمان وقفه(دبیرستان و دانشگاه) و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
5-   آیا بین میزان تحصیلات والدین و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
6-   آیا بین شاغل بودن دانشجویان با افت تحصیلی آنها ارتباط وجود دارد؟
7-   آیا بین وضعیت اقتصادی دانشجویان و افت تحصیلی آنها ارتباط وجود دارد؟
8-   آیا بین میزان افسردگی دانشجویان و افت تحصیلی آنها ارتباط وجود دارد؟
9-   آیا بین نمره خود پنداره و افت تحصیلی دانشجویان ارتباط وجود دارد؟
سوال اول: آیا جنسیت در افت تحصیلی تاثیر دارد؟
          جدول زیر فراوانی زنان و مردان را به تفکیک وضعیت تحصیلی نشان می دهد.
درصد زنان
در صد مردان
فراوانی زنان
فراوانی مردان
جنس
             وضعیت
47
74
14
17
با افت تحصیلی
53
26
16
6
بدون افت تحصیلی
100
100
30
23
جمع
همان طوری که ملاحظه می شود میزان مشروطین مرد نسبت به مشروطین زن بیشتر است و 74%  دانشجویان مرد مشروط می باشند  درحالی که از بین دانشجویان زن 47% با افت تحصیلی مواجه هستند.
          نتایج آزمون t نشان می دهد که افت تحصیلی با متغیر جنسیت دارای رابطه معنی دار است و این فرضیه که جنسیت در افت تحصیلی تاثیر می گذارد با 0.99 اطمینان قبول می شود.
 
سوال دوم:آیا تاهل در افت تحصیلی تاثیر دارد؟
جدول زیر فراوانی مشروطین و دانشجویان با معدل بالا را در افراد مجرد و متاهل نشان می دهد.
درصد متاهلین
در صد مجردین
متاهلین
مجردین
وضعیت تاهل
             وضعیت
75
41
18
12
با افت تحصیلی
25
59
6
17
بدون افت تحصیلی
100
100
24
29
جمع
با توجه به جدول فوق تعداد مشروطین متاهل با 75% بیشتر از مشروطین مجرد یعنی 41% می باشد. نتایج آزمون t نشان می دهد که افت تحصیلی با متغیر تاهل دارای رابطه معنی داری است. و این فرضیه که دانشجویان متاهل بیشتر از دانشجویان مجرد دچار افت تحصیلی می شوند با 0.95 اطمینان پذیرفته می شود.
سوال سوم: آیا بین معدل دوران پیش دانشگاهی و معدل کل واحدهای گذرانیده  ارتباط وجود دارد؟
جدول زیر میزان معدل دانشجویان را در مقطع پیش دانشگاهی و دانشگاه نشان می دهد.
درصد معدل بالای 14
درصد معدل زیر 14
معدل بالای 14
معدل زیر 14
معدل پیش دانشگاهی
             وضعیت
14
87
3
27
با افت تحصیلی
86
13
11
4
بدون افت تحصیلی
100
100
22
31
جمع
          با توجه به جدول فوق ملاحظه می شود که میزان فراوانی دانشجویان که در زمان پیش دانشگاهی معدل زیر 14 داشته اند و در دانشگاه با افت تحصیلی مواجه بوده اند بیشتر است. و 87% از دانشجویانی که معدل پیش دانشگاهی آنها زیر 14 است در دانشگاه با افت تحصیلی مواجه می شوند در حالی که این درصد برای دانشجویانی که معدل پیش دانشگاهی آنها بالای 14 است 14% است.
ضریب همبستگی  بدست آمده نیز یک ارتباط مثبت و معنی داری را بین معدل پیش دانشگاهی و معدل کل واحدهای گذرانیده شده با اطمینان 0.99 نشان می دهد.
سوال 4: آیا بین زمان وقفه (دبیرستان و دانشگاه) و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
جدول زیر میزان فراوانی دانشجویان با وقفه تحصیلی  و وضعیت معدل کل واحدهای گذرانیده را نشان می دهد.
بالا10 سال
8 تا 10 سال
5 تا 7 سال
2 تا 4 سال
1 وزیر1 سال
میزان وقفه
         وضعیت
%
F
%
F
%
F
F
F
%
F
100
2
100
6
64
7
47
7
42
8
با افت تحصیلی
0
0
0
0
36
4
53
8
58
11
بدون افت تحصیلی
100
2
100
6
100
11
100
15
100
19
جمع
همان طوری که ملاحظه می شود هر چه قدر  میزان وقفه تحصیلی از زمان فارغ التحصیلی در دبیرستان بیشتر باشد میزان افت تحصیلی دانشجویان بیشتر است.
ضریب همبستگی به دست آمده نیز یک ارتباط منفی و معنی داری  بین میزان وقفه تحصیلی دوران دبیرستان و دانشگاه با معدل کل واحدهای گذرانیده را نشان می دهد.
سوال5: آیا بین میزان تحصیلات والدین و افت تحصیلی دانشجویان ارتباط وجود دارد؟
جدول توصیفی مربوط به سوال فوق
لیسانس
فوق دیپلم
دیپلم
زیر دیپلم
میزان تحصیلات
 والدین
         وضعیت
%
F
%
F
F
F
%
F
33
1
28
2
60
9
64
18
با افت تحصیلی
67
2
72
5
40
6
36
10
بدون افت تحصیلی
100
3
100
7
100
15
100
28
جمع
هرچند جدول فوق نشان می دهد که هرچه قدر میزان تحصیلات والدین بالاتر باشد میزان افت تحصیلی کمتر است ولی با توجه به ضریب همبستگی به دست آمده(0.07) نمی توان پذیرفت که بین میزان تحصیلات والدین و افت تحصیلی دانشجویان ارتباط وجود دارد.
سوال6: آیا دانشجویان شاغل نسبت به دانشجویان غیر شاغل بیشتر دچار افت تحصیلی می شوند؟
در جدول زیر میزان فراوانی و درصد فراوانی دانشجویان با افت تحصیلی و بدون افت تحصیلی به تفکیک شاغل و غیر شاغل مشخص شده است.
درصد غیر شاغلین
در صد شاغلین
غیر شاغل
شاغل
وضعیت شغل
             وضعیت
45
91
20
10
با افت تحصیلی
55
9
22
1
بدون افت تحصیلی
100
100
44
11
جمع
جدول آماری فوق به این مطلب اشاره می کند که افراد شاغل نسبت به افرادی که فاقد شغل هستند دارای افت تحصیلی بیشتری می باشند. همچنین t محاسبه شده نیز با 0.95 اطمینان وجود تفاوت بین افت تحصیلی در بین شاغلین و غیر شاغلین را نشان می دهد.
سوال 7: آیا بین افت تحصیلی و وضعیت اقتصادی دانشجویان ارتباط وجود دارد؟
          برای بررسی وضعیت اقتصادی دانشجویان از آنها خواسته شد تا مشکل اقتصادی خود را در یک مقیاس 5 درجه ای از 1 تا 5 نمره بدهند. یعنی نمره 1 نشان دهنده کمترین مشکل اقتصادی و نمره 5 به معنای بیشترین  مشکل اقتصادی می باشد. جدول فراوانی آن به شرح زیر می باشد:
خیلی زیاد
زیاد
متوسط
کم
خیلی کم
وضعیت اقتصادی
      
       وضعیت
%
F
%
F
%
F
F
F
%
F
100
8
86
12
67
6
21
3
12
1
با افت تحصیلی
0
0
14
2
23
3
79
11
88
7
بدون افت تحصیلی
100
8
100
14
100
9
100
14
100
8
جمع
همان طوری که در جدول فوق ملاحظه می شود هرچه قدر میزان مشکل اقتصادی بیشتر باشد میزان افت تحصیلی نیز بیشتر خواهد بود. ضریب همبستگی بدست آمده نیز نشان دهنده یک ارتباط منفی معنا داری بین وجود مشکل و افت تحصیلی می باشد به این معنی که هرچه قدر مشکل مالی بیشتر باشد میزان معدل کل واحدهای گذرانیده کمتر خواهد بود و رابطه بین آنها یک رابطه معکوس خواهد بود. و با 0.99 اطمینان این فرضیه که دانشجویان شاغل دارای مشکل مالی بیشتر دارای افت تحصیلی بیشتر هستند پذیرفته می شود.
سوال8: آیا بین خود پنداره و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
برای پاسخ به این سوال از آزمون خود پنداره راجرز استفاده گردید. با توجه به جدول آماری به دست آمده زیر متاسفانه بیش از 75% از دانشجویان دارای نگرش منفی به خودشان می باشند که آمار خوبی نمی باشد.
جدول آماری تست خود پنداره راجرز
درصد منفی
در صد مثبت
خود پنداره منفی
خود پنداره مثبت
وضعیت خودپنداره
             وضعیت
62
38
25
5
با افت تحصیلی
38
62
15
8
بدون افت تحصیلی
100
100
40
13
جمع
همانطور یکه مشاهده می شود 62% از دانشجویانی که دارای خود پنداره منفی هستند دارای افت تحصیلی هم می باشند در حالی که از بین دانشجویانی که دارای خود پنداره مثبت  هستند فقط 38% دچار افت تحصیلی می باشند.
هر چند جدول آماری مربوطه به ظاهر نشان دهنده ارتباط بین خود پنداره و افت تحصیلی می باشد اما ضریب همبستگی به دست آمده نشان دهنده این می باشد که رابطه بین خود پنداره و معدل کل واحدهای گذرانیده معنی دار نمی باشد. بنابراین این فرضیه که خود پنداره با افت تحصیلی ارتباط دارد رد می گردد.
سوال9: آیا بین میزان افسردگی و افت تحصیلی ارتباط وجود دارد؟
در جدول زیر اطلاعات بدست آمده آماری مربوط به تست بک آمده است
شدید
متوسط تا شدید
خفیف تا متوسط
فقدان افسردگی
میزان افسردگی
         وضعیت
%
F
%
F
%
F
%
F
100
4
77
10
60
12
25
4
با افت تحصیلی
0
0
23
3
40
8
75
12
بدون افت تحصیلی
100
4
100
13
100
20
100
16
جمع
متاسفانه جدول فوق نشان دهنده این مطلب می باشد که 32% از افراد جامعه دارای افسردگی متوسط به بالا می باشند و هرچقدر میزان افسردگی دانشجویان بیشتر باشد میزان معدل کل واحدهای گذرانیده پائین تر می باشد. و ضریب همبستگی به دست آمده نشان دهنده یک رابطه معکوس بین آنها می باشد وبا اطمینانی بیش از 0.99 این رابطه مورد تائید قرار می گیرد.
سلامت روانی به عنوان یکی از دو رکن سلامتی، لازمه یک زندگی مفید، موثر و رضایت بخش فردی است و سلامت روان افراد یک جامعه، خصوصا اقشار موثر و سازنده آن، لازمه پویایی، بالندگی و اعتلای آن جامعه است. نقش برجسته و منحصر به فرد دانشجویان به عنوان مدیران و سازندگان آینده هر جامعه، ضرورت تامین سلامت روانی آنها و نیز شناسایی و حذف عوامل منفی موثر بر سلامت روانی آنه را ضروری می نماید. هرساله هزاران جوان وارد دانشگاهها می شوند و دوره تحصیلات دانشگاهی به واسطه حضور عوامل متعددی از جمله دوری  از خانواده، سازگاری با شرایط تحصیل در دانشگاه، سازگار با محیط های خوابگاهی، ناکامی های تحصیلی و ... یک دوره فشار زای روانی است. تحقیقات صورت گرفته در خصوص دانشجویان ایران، ضمن ارائه یافته های نه چندان خوش آیند در رابطه با وضعیت سلامت روانی دانشجویان، عموما عوامل فوق الذکر را به عنوان منابع استرسهای دوران تحصیلی ذکر می نمایند.
بحث و نتیجه گیری
          یافته ها نشان می دهد که دانشجویان پسر نسبت به دانشجویان دختر دارای افت تحصیلی بیشتری می باشند. میزان مشروطی بین دانشجویان متاهل بیشتر از دانشجویان مجرد است. همچنین بین میزان افت تحصیلی و معدل پیش دانشگاهی یک ارتباط معکوس وجود دارد. ارتباط بین زمان وقفه بین مدرسه و دانشگاه و افت تحصیلی نیز معکوس و معنی دار است. ولی بین افت تحصیلی و میزان تحصیلات والدین رابطه ای گزارش نشد.
          نتایج دیگر پژوهش حاکی از آن است که افراد شاغل بیشتر از کسانی که فاقد شغل هستند دچار افت تحصیلی  می شوند. همچنین بین افسردگی و افت تحصیلی یک همبستگی منفی وجود دارد اما بین خودپنداره و افت تحصیلی ارتباط معنی داری مشاهده نشد.
پیشنهادات:
1-   ارائه برنامه های موثر در پیشگیری از افت تحصیلی از جمله؛ فعال کردن خدمات مشاوره و راهنمائی در دانشگاهها.
2-   برگزاری ارزشیابی تکوینی و امتحانات میان ترم و تاثیر نمره آن در پایان ترم و تشویق دانشجویان برای مطالعه و انباشته نشدن مطالب در پایان ترم.
3-   ساخت مقیاس و آزمون برای شناسایی دانشجویان در معرض خطر افت تحصیلی  و بکارگیری این آزمون در شناخت دانشجویان مذکور در بدو ورود به دانشگاه.
4-   تشویق پژوهشگران جهت انجام طرحهای مطالعاتی در زمینه افت تحصیلی در بین دانشجویان.
منابع:
-        راهنمای سنجش روانی برای روانشناسان بالینی، مشاوران و روانپزشکان نوشته گری گراث- مارنت نرجمه دکتر حسن پاشا شریفی و دکتر محمد رضا نیکخو
-        نظریه و کاربرد آزمونهای هوش و شخصیت تالیف دکتر حسین پاشا شریفی
-        مقاله بررسی مقایسه ای عوامل موثر بر افت تحصیلی دانشجویان مشروط و ممتاز- نویسندگان دکتر محمد رضا تمنائی فر، دکتر محسن نیازی و دکتر محمد امین
-        گزارش کوتاه عوامل فردی- خانوادگی موثر بر افت تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال تحصیلی 84-83 ، نویسندگان محمد باقر رئوفی، دکتر کامران صداقت و دکتر جلال حنانی
-        بررسی عوامل موثر بر افت تحصیلی دانشجویان پرستاری سالهای 1380 تا 1383 دانشگاه علوم پزشکی ارتش – نویسندگان شیرین علیجانی، دکتر نادر مرکزی مقدم، سهیلا برومند و میترا زند پلگه
-        افت تحصیلی در دانش آموزان – دکتر الهه محمد اسماعیل
-        افت تحصیلی و راههای کاهش آن – دکتر عبدالحمید رضور
-        محاسبه و تحلیل نرخ افت تحصیلی و عوامل موثر آن – فاطمه گلشنی و فریبا حسنی
-        علل افت تحصیلی در دانشجویان پزشکی(دانشگاه علوم پزشکی شیراز،1378) – غلامرضا بزرگی، دکتر حیدرعلی موصلی
-        بررسی مقایسه ای سلامت روانی دانشجویان و تاثیر فعال سازی مفهوم معنویت بر آن – علی پاکیزه
 









پرسشنامه سنجش عوامل مدرسه و خانواده بر افت تحصیلی
 
1-میزان تحصیلات پدر: (مدرک تحصیلی)
بی­سواد¨
ابتدایی¨
راهنمایی¨
دیپلم¨
فوق دیپلم¨
لیسانس¨
فوق لیسانس و بالاتر¨
سطح1حوزه¨
سطح2حوزه¨
سطح3حوزه¨
سطح4حوزه¨
 
2-میزان تحصیلات مادر: (مدرک تحصیلی)
بی­سواد¨
ابتدایی¨
راهنمایی¨
دیپلم¨
فوق دیپلم¨
لیسانس¨
فوق لیسانس و بالاتر¨
سطح1حوزه¨
سطح2حوزه¨
سطح3حوزه¨
سطح4حوزه¨
 
3-وضعیت شغلی پدر:
حقوق بگیر بخش دولتی¨
حقوق بگیر بخش غیر دولتی¨
شغل آزاد¨
بیکار¨
4-وضعیت شغلی مادر:
حقوق بگیر بخش دولتی¨
حقوق بگیر بخش غیر دولتی¨
شغل آزاد¨
بیکار¨
5-سن پدر:
25 تا 29 سال¨
30 تا 34 سال¨
35 تا 39 سال¨
40 تا 44 سال¨
45 تا 49 سال¨
50 تا 54 سال¨
55 سال به بالا ¨
 
6-سن مادر:
25 تا 29 سال¨
30 تا 34 سال¨
35 تا 39 سال¨
40 تا 44 سال¨
45 تا 49 سال¨
50 تا 54 سال¨
55 سال به بالا ¨
 
7-به طورمتوسط میزان درآمد ماهیانه خانواده چقدر است؟
100 تا 250 هزار تومان درماه¨
251 تا 300 هزار تومان در ماه¨
301 تا 350 هزار تومان در ماه¨
351 تا 400 هزار تومان در ماه¨
401 تا 450 هزار تومان در ماه¨
451 تا 500 هزار تومان در ماه¨
500 هزار تومان به بالا در ماه¨
 
8-موقعیت اجتماعی خانواده خود را نسبت به دیگر خانواده­های فایمل چگونه ارزیابی می­کنید؟
عالی¨
خوب¨
متوسط¨
ضعیف¨
خیلی ضعیف¨
9-تعداد افراد خانواده شما در حال حاضر چند نفر است؟
2 نفر¨
3 نفر¨
4 نفر¨
5 نفر¨
6 نفر و بیشتر¨
10-سرپرستی خانواده شما به عهده چه کسی است؟
پدر¨
مادر¨
ناپدری¨
برادر¨
خود¨
سایر¨ (نام ببرید) ...................
11-در جریان تدریس معلمان شما چقدر مشارکت شما را جلب می­کنند؟
بسیار زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
12-در کلاس­ها گروه­های دانش­آموزی در جریان تدریس چقدر فعال هستند؟
بسیار زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
13-در یک جلسه تدریس نسبت فعالیت معلم به شاگردان چقدر است؟
1 به 4¨
2 به 3¨
3 به 3¨
4 به 1¨
5 به صفر¨
14-در مدرسه شما برای اصلاح رفتار دانش­آموزان چگونه اقدام می­شود؟
فقط رفتارهای نامطلوب تنبیه می­شود. ¨
بیشتر رفتارهای نامطلوب تنبیه و کمتر رفتارهای مطلوب تشویق می­شود. ¨
بیشتر رفتارهای مطلوب تشویق و کمتر رفتارهای نامطلوب تنبیه می­شود. ¨
تشویق و تنبیه به یک اندازه صورت می­گیرد. ¨
فقط رفتارهای مطلوب تشویق می­شود. ¨
15-شما از مقررات انضباطی و آموزشی مدرسه چقدر اطلاع دارید؟
خیلی زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
16-تعداد دانش­آموزان کلاس شما چند نفر است؟
15 تا 20 نفر¨
21 تا 25 نفر¨
26 تا 30 نفر¨
31 تا 35 نفر¨
36 تا 40 نفر¨
17-برخورد عوامل اجرایی مدرسه با شما چگونه است؟
خیلی خوب¨
خوب¨
متوسط¨
بد¨
خیلی بد¨
18-میران علاقه شما به تحصیل چقدر است؟
خیلی زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
19-آیا غیر از تحصیل به کار دیگری اشتغال دارید؟
بلی¨
خیر¨
20-معدل سال گذشته شما چند بوده؟ .....................................
21-آیا قصد ادامه تحصیل بالاتر از دوره متوسطه دارید؟
قطعاً¨
با احتمال زیاد¨
احتمالاً¨
با احتمال کم¨
هرگز¨
22-شما چقدر امید دارید که از طریق تحصیل در آینده به شغل دست یابید؟
بسیار زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
23-به نظر شما تحصیلات در جامعه ما چقدر ارزشمند است؟
بسیار زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
24-موفقیت تحصیلی دوستان نزدیک خود را چگونه ارزیابی می­کنید؟
خیلی زیاد¨
زیاد¨
متوسط¨
کم¨
خیلی کم¨
25-فاصله خانه شما تا مدرسه نسبت به سایر دانش­آموزان چقدر است؟
دور¨
متوسط¨
نزدیک¨
 
+ نوشته شده در  جمعه بیست و یکم آذر 1393ساعت 6:14  توسط مجتبی | 
 

ﭼﻘﺪﺭ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺷﺘﻨﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ

ﺁﺩﻣﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺷﺒﯿﻪ ﺣﺮﻓﻬﺎﯾﺸﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ !

                                                                            نفس خوش اومدی

 

 

بعضی وقتا دروغ خوبه !
به مادر کم طاقت باید دروغ گفت :
باید بهش بگی حالم خوبه
غذا خوبه
هوا خوبه
دلمون خوشه
وقتی مادر خوب باشه یعنی همه چیز خوبه …
.

 

 

در جایی که همه زغال فروش شده اند و دیگران را سیاه میکنند بیا کمی از مد افتاده باشیم !
سپید بمانیم …

 

 

ﻣﯿﮕﻮﯾﻨﺪ  ولنتاین ﺭﻭﺯ ﻋﺸﻖ ﺍﺳﺖ !
ﻣﻦ ﻧﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻣﯿﺒﯿﻨﻢ ﻭ
ﻧﻪ ﺍﺣﺴﺎﺳﯽ
ﯾﮏ ﻣﺸﺖ ﻧﻘﺎﺏ

روز تاتر مبارک .

 

 

خدایا اونی که تو زندگیمون نیست ، تو خوابمونم نباشه خواهشا . . .

 

 

 

.
این خیره ماندن ها به ساعت . . .
تمرین برای روزهاییست که میدانم “نمی آیی

 

 

 

.
حال آدم خراب پرسیدن ندارد
اما . . . !
دستانش گرفتن دارد

 

 

 

درونم غوغاست ساده میشکنم بایک تلنگر کوچک . . .
اینگونه نبودم . . .
شدم . . .

 

 

 

 

گاهی باید بی رحم بود

نه با دوست نه با دشمن بلکه با خودت …

و چه بزرگت می کند آن سیلی که خودت میزنی به صورتت

 

 

 

 

هرگز تمامت را برای کسی رو نکن

بگذار کمی دست نیافتنی باشی

آدم ها تمامت که کنند رهـــــایت می کنند

 

 

 

 

اگه از کیفیت کسی که روش زوم کردیم راضی نیستیم ،
قبل از متاسف شدن واسه اون
یه کوچولو هم به فکر ارتقای لنزهای خودمون باشیم . . .

 

 

پادشاه باش

حتی اگر قلمروات اندازه ی عرض شانه هایت باشد !

 

 

 

 

ﭼﻘﺪﺭ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺷﺘﻨﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ

ﺁﺩﻣﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺷﺒﯿﻪ ﺣﺮﻓﻬﺎﯾﺸﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ !

 

 

چه سخت است تنگ ماهی بودن

اگر بشکنی قاتلی و اگر نشکنی زندانبان

خوش به حال آب !

 

 

 

 

 

 

خوبی را آرزو میکنم

برای آنهایی که یاد نگرفتند بد باشند !

 

 

 

ﺟﺎﻥ ﻣﯿﺪﻫﻢ ﺑﻪ ﮔﻮﺷﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ

ﺳﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﺎﺯﯾﺎﻧﻪ ﺍﻭ ﺧﻢ ﻧﻤﯿﮑﻨﻢ !

 

 

 

 

خوش به حال عروسک آویزان به آینه ماشین

کل پستی و بلندی زندگیش را فقط میرقصد !

 

 

 

تقدیم به کسی که وجودش  برام با ارزشه .................

+ نوشته شده در  پنجشنبه یکم آبان 1393ساعت 2:41  توسط مجتبی | 
 

 ذکر است تکلم کبوترهایت
قربان تبسم کبوترهایت
ای کاش جوی نوک زده می‌بودم من
در کاسه گندم کبوترهایت


میلاد امام رضا علیه السلام مبارک باد

 

 

 اس قشنگ و حرارتی :

 

 

حرارت لازم نیست ، گاهی از سردی نگاهت میتوان آتش گرفت

 

 

آدمها آنقدر زود عوض می شوند …
آنقدر زود که تو فرصت نمی کنی به ساعتت نگاهی بیندازی
و ببینی چند دقیقه بین دوستی ها تا دشمنی ها فاصله افتاده است …

 

 

 

 

بنـــد دلـــم را
به بند کفـــش هایت گـــره زده بودم
که هر جـــا رفتـی
دلــم را با خود ببری
غــــافل از اینکه
تو پـــا برهنـــه می روی
و بی خبــــر…

 

 

 

گاهی وسط یک فکر
گاهی وسط یک خیابان
سردت می کنند
داغت می کنند
رگ خوابت را بلدند
زمینت می زنند…

 

 

 

 

 

 

خوش به حال رفتگر

درسته شبا با آشغال سر و کار داره

ولی روزا با بعضی آدمای آشغال سر و کله نمیزنه !

                                                                    ( من دو تاشا سراغ دارم)

 

 

 

 

این روزها ﺩﻭﺭﻩ ﺩﻭﺭﻩ ﻯ ﮔﺮﮒﻫﺎﺳﺖ

ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﻣﯽ ﭘﻨﺪﺍﺭﻧﺪﺩﺷﻤﻨﯽ

ﮔﺮﮒ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﺧﻴﺎﻟﺸﺎﻥ ﺭﺍﺣﺖ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﺍﺯ ﺧﻮﺩﺷﺎﻧﯽ

ﻣﺎ ﺗﺎﻭﺍﻥ ﮔﺮﮒ ﻧﺒﻮﺩﻧﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﯽﺩﻫﻴﻢ

 

 

 

حرف آخر قدر مادراتون را بدونید :

در زندگی محتاج یک چیزم :

خنده های مادرم …

+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم شهریور 1393ساعت 10:16  توسط مجتبی | 
 

تولد حضرت معصومه ( س) و روز دختر خانمها مبارك .

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه هفتم شهریور 1393ساعت 0:33  توسط مجتبی | 

 

تـا کــی بــه انـتـظـار گـذاری بـه زاری ام

باز آی بعد از این همه چشم انتظاری ام

در سیـنه پنهـان کـرده ام گنـجیـنه ای از داغ غم

تا می توانی سعی کن ای عشق، در ویرانی ام

 

يا مهدي(عج)

 

 

 

 

آرزو نمی کنم که بیایى

آرزو میکنم وقتى آمدى چشمانم شرمسار نگاهت نشود

                                                ( مهدي جان )

 

 

 

 

سلامتے روزاے بےکسے

روزایے که درو دیوار ھم دلشون به حالت میسوزہ

روزایے که یه بغض تو گلوتہ

یه جملہ ھمش میاد تو ذھنت؛

“مرد که گریہ نمیکنہ”

 

 

من بودم… تو… و یک عالمه حرف…

و ترازویی که سهم تو را از شعرهایم نشان میداد!

کاش بودی و می فهمیدی وقت دلتنگی یک آه چقدر وزن دارد…

 

 

 

 

 

برای گفتن نامت بهانه لازم نیست . . .

کافیست زبان باز کنم

کلمات خودشان

دنبال تو می گردند … !!!

 

 

 

دردهایت شش دانگ به نام من

به جان خریدمشان …

 

 

 

ازشیشه باش اما به همه بگو ازسنگم…

مردم این زمانه همه به دنبال شکستنند….

 

 

 

روزهایم را خیابان های شهر میگیرند

شب هایم را فکرهای تو…

 

 

باران که گرفت

زنده شدی از میان هزار لحظه دلتنگی

و من خیس شدم از عطر بودنت …

 

 

 

بسلامتی خودت که واسه رفتنش گریه کردى

اون رفت واسه رفیقاش تعریف کرد خندیدند

 

 

 

تلفنت بوق اشغال میزند

تلفنت را بد گذاشته اى یا دلت را

 

 

 

چه سر به راه است …

دلتنگیت را می گویم!

از گوشه ی دلم جُم نمی خورد

 

 

 

 

گفته بودی برایت چیزی بنویسم

چیزی نمی نویسم !
چشم هایم را که بخوانی

برای ســـــــــــال ها از تو نوشتن کافی است . . .

 

 

 

 

و حرف آخر  :

ادمها فقط ادمند نه بیشتر و نه کمتر…

اگر کمتر از ان چیزی که هستند نگاهشان کنی انهاراشکسته ای

و اگر بیشتر از ان حسابشان کنی تورا میشکنند

بین این ادمها فقط بایدعاقلانه زندگی کرد نه عاشقانه

 

 

+ نوشته شده در  شنبه یکم شهریور 1393ساعت 10:30  توسط مجتبی | 
 

سلام اين مطالب فقط  و فقط   براي خنده نوشته شده از همه دختر خانمها عذر خواهي مي كنم

پسرا هم كه تكليفشون معلومه  ....

 

 

سرجلسه امتحان از دختره کنار دستم می پرسم: لاک داری؟

میگه: چه رنگی ؟

خدایا اینا کی میخوان به رشد ذهنی برسن؟

 

 

 

 

وقتی میرم بانک به جای یه شماره ، پنج شیش تا شماره می گیرم

اینطوری اون آدمی که بعد من میاد وقتی هی شماره هارو اعلام میکنن

و می بینه که کسی نیست از خوشحالی تا دم باجه ذوق مرگ میشه !

کار ما شاد کردن دل ملته دیگه ....

 

 

 

 

نصف جذابیت دختر به خنگ بودنشه

بقیشم با یه دستمال مرطوب پاک میشه

 

 

 

یکی از فانتزیام اینه که یه شرکت بزرگ الکترونیک راه بندازم

اسمشو بزارم “خربزه مشهدی” بعد با شرکت “اپل” رقابت کن

 

 

 

سربازی راهیست برای آدم کردن پسرها...

اما هیچ راهی برای آدم کردن دخترها وجود نداره!

 

 

 

پسره به دوست دخترش میگه میخوام برای تعطیلات ببرمت دور دنیا

دختره میگه : نه ! بریم یه جای دیگه  

 

 

 

چهارده روش حال گيري دختر خانمها :

۱-توخیابون خیلی با احترام از یه دختر آدرس بپرسید بعد از جواب دادن جلوی چشماش از یکی دیگه بپرسید

۲- پشت چراغ قرمز راننده جلویی اگه دختر بود قبل ازسبزشدن چراغ دستتون رو بذارید رو بوق

 

۳- توی یه بوتیک که فروشندش دختره وادارش کنید شونصدرنگ لباس رو براتون باز کنه و در آخر بگید میرید یه دور بزنید برگردید!

۴- توی جشن تولد یکی از دخترا تا اومد شمع ها را فوتکنه بادکنک بترکونید

۵- اگه یه دختر یه جا یه جک تعریف کرد شروع نشده بگید شنیدید

۶- توی جمع دانشجویی و رسمی هنگام عکس گرفتن واسه دخترا شاخ بذارید

۷- اگه کلاس موسیقی می روید قبل از اجرای دخترخانوم مورد نظر پیچ های کوک گیتارش رو به چند جهت بچرخونید

۸- تو دانشگاه از دختر مورد نظر یه جزو ۱۰۰۰ صفحهای بگیرید و بعد از اینکه تمام صفحاتش رو جا به جا کردید بهش بگید صفحه موردنظرتونو پیدا نکردید!!

۹- همواره از زیبای ها و تناسب اندام مادربزرگخدابیامرزتون(!) در مقابل دختر چاق مورد نظرتون بگید

۱۰- به دختری که دماغش رو تازه عمل کرده بگید دکترش بد بوده و دماغش کوفته شده

۱۱- شیشه نوشابه دختر مورد نظر رو حسابی تکون بدید وبذارید خودش درش رو باز کنه

۱۲- زمستون وقتی همه جا یخ زده با دیدن زمین خوردنیه دختر با صدای بلند بزنید زیر خنده

۱۳- از یه دختر ساعت بپرسید بعد از جواب دادن به ساعتتون نگاه کنید و بگین ساعتش عقبه

۱۴- توی ساندویچی موقعی که چند تا دختر نشستن طوریکه اونا هم بشنوند از حال بهم خوردن چند روز پیشتون تعریف کنید

 

 

 

+ نوشته شده در  شنبه یکم شهریور 1393ساعت 9:31  توسط مجتبی | 
 

خدایا

بدون نوازش های تو میان دست های زندگی مچاله می شویم نوازشت را از ما نگیر...

 

 

 

 

چه انرژی عظیمی می خواهد

کنترل اولین قطره اشک برای نچکیدن

 

 

 

 

تقصیر خودم بود ، آنقدر گفتم غلامتم ، باورش شد


مرا برد به بازار برده فروشان فروخت...

 

 

 

یه سری از آدما باید ادب و شعور و تربیت رو از وسایل الکترونیکی یاد بگیرن


والااا ! موبایل و سینما خانگی روشن که میشن سلام میکنن ، نوکیا دستم میده حتی !

 

 

 

 

گفتی شتاب رفتن من از برای توست


آهسته تر برو که دلم زیر پای توست

 

 

 

نه از سرم می افتی
نه از چشمم
کجای دلم نشسته ای
که جایت این قدر امن است ؟

 

 

 

 

سه دسته از انسانها را در زندگیتان هیچگاه از یاد نبرید :
کسانی که در سختیها یاریتان کردند
کسانی که در سختیها رهایتان کردند
کسانی که در سختیها گرفتارتان کردند

 

 

 

 

آدم ، همیشه بخاطر نقطه ضعف هایش تو دردسر می افتد


مگسها باید چیزهای چسبناک را خیلی دوست داشته باشند ، شب پره ها شعله را و آدمها عشق را …

 

 

 

 

 

جانم گفتن هایت بهترین خاطره زندگیم شده است


جانم را به لب می آوری تا بگویی جانم.....

 

 

 

 

باید به اونایی که دل میشکنن گفت :
یه لیوان بنداز زمین ، شکست ؟
حالا بهش بگو ببخشید ! درست شد ؟ مث اولش شد ؟
این حکایت دلاییه که میشکنی و بعد میگی ببخشید

 

 

 

 

می خواهم آدم برفی درست کنم


جیب پالتو ات را خوب بگرد ببین از پارسال دست های من آن جا نمانده ؟

 

 

 

حضورم را بر صفحه دلت تیک بزن


من حاضرم ! حتی تمام روزهایی که تو غایبی

 

 

 

 

ای مترسک بیهوده دل به این مزرعه مبند ، کلاغی که دیروز آرزوی دیدنش را داشتی امروز بر

 شانه های مترسکی دیگر آشیانه کرده است

 

 

 

سلامتی کسی که مارو تنها گذاشت

تا بره یکی دیگرو از تنهایی در بیاره

 

 

 

حرف آخر این صفحه :

 

بیایید دعا کنیم …

کسی که کودکیش را با “چشم چشم دو ابرو” اغاز نکرد

کسی که آرزو داشت بالای چشمش ابرو باشد

بیایید باهم برای کودکان سرطانی دعا کنیم

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم تیر 1393ساعت 11:20  توسط مجتبی | 
 

 

 

خانوما اگه از این کفشا بپوشند یه کلیپس هم بزنن شاید قد ما آقایون بشند ...   بزن دست قشنگه را

 

 

 

   درد دل یه ملت ........

 

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم خرداد 1393ساعت 10:44  توسط مجتبی |